🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
41 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۱ - رایزنی قیصر با فیلسوفان رومی در هراس از باژخواهی خسرو، نامه و پاسخ قاطع خسرو
چنین روایت است که قیصر روم چون درگاه خویش را از بیگانگان بگسترد، پراندیشه و نگران با موبد و مشاور خردمند خویش به خلوت نشست تا درباره یاری به خسروپرویز تدبیر کند. رهنمای قیصر پیشنهاد داد تا حکیمان و فیلسوفان پاکیزه‌رای رومی گرد آیند و بر روی این کار دلبندند. قیصر فرستاده فرستاد و چهار تن از برجسته‌ترین فیلسوفان روم، از پیران کشته‌کار و جوانان بیداردل، پدیدار گشتند.

حکیمان رومی چون بر کرسی سخن نشستند، یاد روزگاران گذشته را زنده کردند و گفتند: «از آن هنگام که سکندر از جهان برفت، سینه روم همواره از تیغ ایرانیان خسته و نالان بوده است. چه خون‌های بی‌گناهان که در جنگ‌ها بر خاک نریخت! اکنون که بخت خاندان ساسانی کندرو شده و اهورامزدا آنان را به فرجام کردارشان گرفتار کرده، شایسته‌تر آن است که قیصر خاموشی گزیند. اگر خسرو بار دیگر تاج خسروانی بر سر نهد، بی‌درنگ از روم باژ و باج خواهد خواست و مرزهای ما را زیر پای خواهد سپرد. پس سخنان ایرانیان را چون باد ناپایدار شمار.»

قیصر از شنیدن پند فیلسوفان در اندیشه‌ای عمیق فرو رفت و نامه‌ای به خسرو نوشت و بیم و دغدغه‌های حکیمان روم را آشکار ساخت. چون سوار رومی نامه را به خسروپرویز رساند و سخنان قیصر را برشمرد، چهره شاهنشاه ساسانی از خشم و اندوه بی‌رنگ گشت. خسرو به پاسخ برآمد و گفت: «اگر قرار بود ما کینه‌های کهن را در دل نگاه داریم، هرگز روی به زمین شما نمی‌کردیم. نیاکان ما دادگر و نامدار بودند و هیچ‌گاه از سرکشی و نادانی شمشیر نکشیدند. اکنون که سر شما در دم اژدهای حادثه است، این سخنان پوچ چه به کار آید؟»

خسرو با غرور و استواری افزود که سخنان بی‌تار و پود را بزرگان نپذیرند. او سوگند یاد کرد که اگر رومیان فریادرس او نشوند، فرستاده به نزد خاقان چین خواهد گسیل داشت و رخت خویش از آن شارستان برخواهد بست. سپس ایرانیان همراه خود را دلداری داد که یزدان پیروزگر پشتیبان آنان است. آنگاه خسرو نامه‌ای تند و سرشار از بیم و امید نگاشت و به دست تخوار، فرستاده چابک خویش، سپرد تا روانه درگاه قیصر روم کند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: