🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
31 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳ - دیدار بامدادی خسرو با هرمزد نابینا، سه آرزوی پدر و دریغ از کین بر گستهم
چون چادر آبنوسین شب از رخسار گیتی کنار رفت و بانگ خروسان پگاه برآمد، خسروپرویز با دلی خسته و سرشار از درد، رو به سوی ایوان پدر نابینای خویش نهاد. چون چشم شاه جوان بر هرمزد تباه‌شده افتاد، ناله‌ای از درون برکشید و در برابر پدر زمین خدمت ببوسید و مدتی مدید خاموش و سر به زیر پیش او بایستاد. خسرو به زاری گفت: «ای شهریار تیره‌بخت و ای یادگار دادگر بزرگ، نوشین‌روان! تو خوب می‌دانی که اگر من در کنار تو می‌بودم، هیچ دستی جرات دراز شدن به سوی تو را نداشت و حتی خار به سرانگشتت نمی‌خلید. اکنون بفرما تا من بنده‌وار پاسبانی سرت را بر عهده گیرم؛ نه تاجی می‌خواهم و نه سپاهی، و حاضرم سر خویش را در پای تو فدا کنم.»

هرمزد خسته، فرزند پرخرد خویش را نوید داد که روزگار سختی هم خواهد گذشت و گفت: «مرا از تو تنها سه آرزوست: نخست آنکه هر بامداد با صدای شادت گوش مرا روشن کنی؛ دوم آنکه سوارانی دلاور و کهنه‌کار از رزمگاه‌ها و شکارها برایم سخن گویند و دبیری دانشمند دفتر تاریخ پیشینه‌شاهان را بر من بخواند تا اندوهم تسلی یابد؛ و سوم آنکه کین مرا از دایی‌ات گستهم بستانی و چشم او را از جهان نابینا گردانی.»

خسرو بر پدر درود فرستاد، اما خردمندانه پاسخ داد: «ای پدر، بدخواهانت نابود باد؛ اما بنگر که بهرام چوبین با سپاهی گران و بی‌شمار روی به ما نهاده است. اگر ما در این هنگام دست به خون یا کین گستهم آلوده کنیم، دیگر در هیچ جای جهان جای نشستن و پناهگاهی نخواهیم داشت. من کارنامه شاهان و رزم‌آوران پرورده را به حضورت خواهم فرستاد، اما نابینایی‌ات را قضا و قدر ایزدی بدان و دل را به خرد پیوند ده.» خسرو این سخنان بگفتا و گریان بازگشت، در حالی که راز دلش را بر کس آشکار نساخت. فرزند، مهربان‌تر از شاه بود؛ زیرا پیران دانشمند گفته‌اند که سرانجام سرنوشت همه آدمیان، چه باهنر و چه بی‌هنر، یکسان بر خاک خواهد بود.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: