🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
32 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴۰ - نبرد بهرام و مقاتوره بر شخ بی‌آب، مرگ مقاتوره به خدنگ و بخشش خاقان به بهرام
چون سپیده از پشت کوه‌سارهای سیاه بردمید و دامن تیره شب پیچیده شد، مقاتوره جوشن رزم بر تن آراست و تیغ بران توری بر دست گرفت تا به پیکار نهایی بشتابد. بهرام چوبین نیز با شنیدن خروش او، باره خویش را خواست و جوشن خسروانی بر اندام پوشید. دو نبردآزما، ستیغی بی‌آب و سخت را برگزیدند؛ تیغه‌کوهی چنان پرتگاه و هراس‌انگیز که هرگز چنگال هیچ پلنگی بر سنگلاخ آن نقش نبسته بود. خاقان چون از غوغا آگاه شد، همراه با بزرگان و ترکان به تماشا برنشست تا سرنوشت را بنگرد و ببیند زمانه جان کدام‌یک از این دو شیر دمان را در خواهد ربود.

مقاتوره گرد و خاکی سنگین از هامون به آسمان انگیخت و بانگ غرورآمیز برآورد که ای بهرام، اینک نوبت آزمودن مردی است؛ آیا تو پیشدستی می‌کنی یا من که شیردل و پرستنده خاقانم؟ بهرام با خونسردی پاسخ داد که نخست تو تیر از شست رها کن، چرا که تو آغازگر این دژم‌خویی و رزم بوده‌ای. مقاتوره کمان به زه کرد، تیر را تا پره کشید و بر کمربند بهرام نشست؛ اما پیکان بر آهن آب‌دیده جوشن بهرام کارگر نیامد. مقاتوره که بهرام را چند لحظه بی‌حرکت دید، پنداشت که جان از تن او بیرون رفته است؛ ناره پیروزی برکشید و رو گردانید تا به خرگاه بازگردد.

در همین هنگام، بانگ رعدآسای بهرام او را بر جای خشک کرد: «ای جنگجوی، شتاب مکن که هنوز زنده‌ام! سخن گفتی، اکنون لختای بایست و پاسخ بشنو!» بهرام خدنگی جوشن‌گذر و سنگ‌شکاف از تیردان برکشید و بر میانگاه مقاتوره نشاند. پیکان از اندام آن پهلوان گذشت و او را بر فراز زین سرنگون ساخت. از آنجا که برادر مقاتوره پیش از نبرد دو پای او را به زیر زین استوار بسته بود تا مبادا فرار کند، پیکر بی‌جانش سرنگون بر پشت اسپ باقی ماند و چشمانش پر از خون و اشک شد.

خاقان چون این دلاوری بی‌نظیر را دید، خنده‌ای نهان از خرسندی سر داد و شگفت‌زده از پیروزی شکوهمند بهرام، به ایوان خویش بازگشت. کلاه شادی خاقان بر کیوان سایید؛ پس دستور داد تا زر و گوهر، اسپان تازی، جامه‌های رزمی، تاج و تخت شاهنشهی و دارایی بیکران به پاس این پیروزی بزرگ برای بهرام چوبین فرستاده شود و بهرام نیز آن همه گنج را به گنجور خویش سپرد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: