بخش ۴۰ - نبرد بهرام و مقاتوره بر شخ بی‌آب، مرگ مقاتوره به خدنگ و بخشش خاقان به بهرام
#1
چوشب دامن تیره اندر کشید
✦
سپیده ز کوه سیه بر دمید
#2
مقاتوره پوشید خفتان جنگ
✦
بیامد یکی تیغ توری به چنگ
#3
چو بهرام بشنید بالای خواست
✦
یکی جوشن خسرو آرای خواست
#4
گزیدند جایی که هرگز پلنگ
✦
بر آن شخ بی‌آب ننهاد چنگ
#5
چو خاقان شنید این سخن برنشست
✦
برفتند ترکان خسرو پرست
#6
بدان کار تا زین دو شیر دمان
✦
کرا پیشتر خواهد آمد زمان
#7
مقاتوره چون شد به دشت نبرد
✦
ز هامون به ابر اندر آورد گرد
#8
به بهرام گردنکش آواز داد
✦
که اکنون ز مردی چه داری بیاد
#9
تو تازی بدین جنگ بر پیشدست
✦
و گر شیردل ترک خاقان پرست
#10
بدو گفت بهرام پیشی تو کن
✦
کجا پی تو افگنده‌ای این سخن
#11
مقاتوره کرد از جهاندار یاد
✦
دو زاغ کمان را به زه برنهاد
#12
زه و تیر بگرفت شادان بدست
✦
چو شد غرق پیکانش بگشاد شست
#13
بزد بر کمربند مرد سوار
✦
نسفت آهن از آهن آبدار
#14
زمانی همی‌بود بهرام دیر
✦
که تاشد مقاتوره از رزم سیر
#15
مقاتوره پنداشت کو شد تباه
✦
خروشید و برگشت زان رزمگاه
#16
بدو گفت بهرام کای جنگجوی
✦
نکشتی مرا سوی خرگه مپوی
#17
تو گفتی سخن باش و پاسخ شنو
✦
اگر بشنوی زنده مانی برو
#18
گزین کرد جوشن گذاری خدنگ
✦
که آهن شدی پیش او نرم و سنگ
#19
بزد بر میان سوار دلیر
✦
سپهبد شد از رزم و دینار سیر
#20
مقاتوره چون جنگ را برنشست
✦
برادر دو پایش بزین بر ببست
#21
بروی اندر آمد دو دیده پرآب
✦
همان زین توری شدش جای خواب
#22
به خاقان چنین گفت کای کامجوی
✦
همی گورکن خواهد آن نامجوی
#23
بدو گفت خاقان که بهتر ببین
✦
کجا زنده خفتست بر پشت زین
#24
بدو گفت بهرام کای برمنش
✦
هم اکنون به خاک اندر آید تنش
#25
تن دشمن تو چنین خفته باد
✦
که او خفت بر اسپ توری نژاد
#26
سواری فرستاد خاقان دلیر
✦
به نزدیک آن نامبردار شیر
#27
ورا بسته و کشته دیدند خوار
✦
بر آسوده از گردش روزگار
#28
بخندید خاقان به دل در نهان
✦
شگفت آمدش زان سوار جهان
#29
پر اندیشه بد تا بایوان رسید
✦
کلاهش ز شادی به کیوان رسید
#30
سلیح و درم خواست و اسپ ورهی
✦
همان تاج و هم تخت شاهنشهی
#31
ز دینار وز گوهر شاهوار
✦
ز هرگونه‌ای آلت کار زار
#32
فرستاده از پیش خاقان ببرد
✦
به گنجور بهرام جنگی سپرد
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.