بخش ۲۸ - رسیدن خسرو به آذربایجان، دیدار بندوی و موسیل و نیایش در آذرگشسپ
#1
بهشتم بیاراست خورشید چهر
✦
سپه را به کردار گردان سپهر
#2
ز درگاه برخاست آوای کوس
✦
هوا شد ز گرد سپاه آبنوس
#3
سپاهی گزین کرد زآزادگان
✦
بیامد سوی آذرآبادگان
#4
دو هفته برآمد به فرمان شاه
✦
به لشکرگه آمد دمادم سپاه
#5
سراپردهٔ شاه بر دشت دوک
✦
چنان لشکری گشن و راهی سه دوک
#6
نیاطوس را داد لشکر همه
✦
بدو گفت مهتر تویی بر رمه
#7
وزان جایگه با سواران گرد
✦
عنان بارهٔ تیزتگ را سپرد
#8
سوی راه چیچست بنهاد روی
✦
همی راند شادان دل و راه جوی
#9
به جایی که موسیل بود ارمنی
✦
که کردی میان بزرگان منی
#10
به لشکرگهش یار بندوی بود
✦
که بندوی خال جهانجوی بود
#11
برفت این دو گرد از میان سپاه
✦
ز لشکر نگه کرد خسرو به راه
#12
به گستهم گفت آن دلاور دو مرد
✦
چنین اسپ تازان به دشت نبرد
#13
برو سوی ایشان ببین تا کی‌اند
✦
برین گونه تازان ز بهر چی‌اند
#14
چنین گفت گستهم که‌ای شهریار
✦
برانم که آن مرد ابلق سوار
#15
برادرم بندوی کنداورست
✦
همان یارش از لشکری دیگرست
#16
چنین گفت خسرو به گستهم شیر
✦
که این کی بود ای سوار دلیر
#17
کجا کار بندوی باشد درشت
✦
مگر پاک یزدان بود یار و پشت
#18
اگر زنده خواهی به زندان بود
✦
وگر کشته بردار میدان بود
#19
بدو گفت گستهم شاها درست
✦
بدان سو نگه کن که او خال تست
#20
گر آید به نزدیک و باشد جز اوی
✦
ز گستهم گوینده جز جان مجوی
#21
هم آنگه رسیدند نزدیک شاه
✦
پیاده شدند اندران سایه‌گاه
#22
چو رفتند نزدیک خسرو فراز
✦
ستودند و بردند پیشش نماز
#23
بپرسید خسرو به بندوی گفت
✦
که گفتم تو را خاک یابم نهفت
#24
به خسرو بگفت آنچ بر وی رسید
✦
همان مردمی کو ز بهرام دید
#25
وزآن چاره جستن در آن روزگار
✦
وزآن پوشش جامهٔ شهریار
#26
همی گفت و خسرو فراوان گریست
✦
از آن پس بدو گفت که‌این مرد کیست
#27
بدو گفت که‌ای شاه خورشید چهر
✦
تو موسیل را چون نپرسی ز مهر
#28
که تا تو ز ایران شده‌ستی به روم
✦
نخفته‌ست هرگز به آباد بوم
#29
سراپرده و دشت جای وی است
✦
نه خرگاه وخیمه سرای وی است
#30
فراوان سپاهست با او به هم
✦
سلیح بزرگی و گنج درم
#31
کنون تا تو رفتی برین راه بود
✦
نیازش به برگشتن شاه بود
#32
جهاندار خسرو به موسیل گفت
✦
که رنج تو کی ماند اندر نهفت
#33
بکوشیم تا روز تو به شود
✦
همان نامت از مهتران مه شود
#34
بدو گفت موسیل که‌ای شهریار
✦
به من بر یکی تازه کن روزگار
#35
که آیم ببوسم رکیب تو را
✦
ستایش کنم فر و زیب تو را
#36
بدو گفت خسرو که با رنج تو
✦
درفشان کنم زین سخن گنج تو
#37
برون کرد یک پای خویش از رکیب
✦
شد آن مرد بیدار دل ناشکیب
#38
ببوسید پای و رکیب ورا
✦
همی خیره گشت از نهیب ورا
#39
چو بیکار شد مرد خسرو پرست
✦
جهانجوی فرمود تا برنشست
#40
وزآن دشت بی بر، انگیخت اسپ
✦
همی تاخت تا پیش آذرگشسپ
#41
نوان اندر آمد به آتشکده
✦
دلش بود یکسر به درد آژده
#42
بشد هیربد زند و استا به دست
✦
به پیش جهاندار یزدان پرست
#43
گشاد از میان شاه زرین کمر
✦
بر آتش برآگند چندی گهر
#44
نیایش کنان پیش آذر بگشت
✦
بنالید وز هیربد برگذشت
#45
همی گفت که‌ای داور داد و پاک
✦
سر دشمنان اندر آور به خاک
#46
تو دانی که بر داد نالم همی
✦
همه راه نیکی سگالم همی
#47
تو مپسند بیداد بیدادگر
✦
بگفت این و بربست زرین کمر
#48
سوی دشت دوک اندر آورد روی
✦
همی شد خلیده دل و راه‌جوی
#49
چو آمد به لشکرگه خویش باز
✦
همان تیره گشت آن شب دیر یاز
#50
فرستاد بیدار کارآگهان
✦
که تا باز جویند کار جهان
#51
چو آگاه شد لشکر نیمروز
✦
که آمد ز ره شاه گیتی فروز
#52
همه کوس بستند بر پشت پیل
✦
زمین شد به کردار دریای نیل
#53
ازآن آگهی سر به سر نو شدند
✦
به یاری به نزدیک خسرو شدند
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.