بخش ۳۵ - نیایش خسرو پس از پیروزی بر بهرام، نامه به قیصر و پوشیدن جامهٔ چلیپا
#1
ازین سوی خسرو بران رزمگاه
✦
بیامد که بهرام بد با سپاه
#2
همه رزمگاهش به تاراج داد
✦
سپه را همه بدره و تاج داد
#3
یکی بارهٔ تیز رو برنشست
✦
میان را ز بهر پرستش ببست
#4
به پیش اندر آمد یکی خارستان
✦
پیاده ببود اندران کارستان
#5
به غلتید در پیش یزدان به خاک
✦
همی‌گفت کای داور داد و پاک
#6
پی دشمن از بوم برداشتی
✦
همه کار ز اندیشه بگذاشتی
#7
پرستنده و ناسزا بنده‌ام
✦
به فرمان و رایت سرافگنده‌ام
#8
وزان جایگه شد به پرده سرای
✦
بیامد به نزدیک او رهنمای
#9
بفرمود تا پیش او شد دبیر
✦
نوشتند زو نامه‌ای برحریر
#10
ز چیزی که رفت اندران رزمگاه
✦
به قیصر نوشت اندران نامه شاه
#11
نخست آفرین کرد بر دادگر
✦
کزو دید مردی و بخت و هنر
#12
دگر گفت کز کردگار جهان
✦
همه نیکوی دیدم اندر نهان
#13
به آذرگشسپ آمدم با سپاه
✦
دوان پیش بازآمدم کینه خواه
#14
بدان گونه تنگ اندر آمد به جنگ
✦
که بر من ببد کار پیکار تنگ
#15
چو یزدان پاکش نبد دستگیر
✦
بمرد آن دم آتش و دار و گیر
#16
چوبیچاره‌تر گشت و لشکر نماند
✦
گریزان به شبگیر ز آنجا براند
#17
همه لشکرش را بهم بر زدیم
✦
به لشکر گهش آتش اندرزدیم
#18
به فرمان یزدان پیروزگر
✦
ببندم برو نیز راه گذر
#19
نهادند برنامه بر مهرشاه
✦
فرستادگان بر گرفتند راه
#20
فرستاده با نامه شهریار
✦
بشد تا بر قیصر نامدار
#21
چو آن نامه برخواند قیصر ز تخت
✦
فرود آمد آن مرد بیداربخت
#22
به یزدان چنین گفت کای رهنمای
✦
همیشه توی جاودانه بجای
#23
تو پیروز کردی مر آن بنده را
✦
کشنده توی مرد افگنده را
#24
فراوان به درویش دینار داد
✦
همان خوردنیهای بسیار داد
#25
مر آن نامه را نیز پاسخ نوشت
✦
بسان درختی به باغ بهشت
#26
سرنامه کرد از جهاندار یاد
✦
خداوند پیروزی و فرو داد
#27
خداوند ماه و خداوند هور
✦
خداوند پیل و خداوند مور
#28
بزرگی و نیک اختری زو شناس
✦
وزو دار تا زنده باشی سپاس
#29
جز از داد و خوبی مکن در جهان
✦
چه در آشکار و چه اندر نهان
#30
یکی تاج کز قیصران یادگار
✦
همی‌داشتی تا کی آید به کار
#31
همان خسروی طوق با گوشوار
✦
صدوشست تا جامهٔ زرنگار
#32
دگر سی شتر بار دینار بود
✦
همان در و یاقوت بسیار بود
#33
صلیبی فرستاد گوهر نگار
✦
یکی تخت پرگوهر شاهوار
#34
یکی سبز خفتان به زر بافته
✦
بسی شوشه زر برو تافته
#35
ازان فیلسوفان رومی چهار
✦
برفتند با هدیه وبا نثار
#36
چو زان کارها شد به شاه آگهی
✦
ز قیصر شدش کاربا فرهی
#37
پذیره فرستاد خسرو سوار
✦
گرانمایگان گرامی هزار
#38
بزرگان به نزدیک خسرو شدند
✦
همه پاک با هدیه نو شدند
#39
چو خسرو نگه کرد و نامه بخواند
✦
ازان خواسته در شگفتی بماند
#40
به دستور فرمود پس شهریار
✦
که آن جامهٔ روم گوهر نگار
#41
نه آیین پرمایه دهقان بود
✦
کجا جامهٔ جاثلیقان بود
#42
چو بر جامهٔ ما چلیپا بود
✦
نشست اندر آیین ترسا بود
#43
وگر خود نپوشم بیازارد اوی
✦
همانا دگرگونه پندارد اوی
#44
وگر پوشم این نامداران همه
✦
بگویند کاین شهریار رمه
#45
مگر کز پی چیز ترسا شدست
✦
که اندر میان چلیپا شدست
#46
به خسرو چنین گفت پس رهنمای
✦
که دین نیست شاها به پوشش بپای
#47
تو بردین زر دشت پیغمبری
✦
اگر چند پیوسته قیصری
#48
بپوشید پس جامهٔ شهریار
✦
بیاویخت آن تاج گوهرنگار
#49
برفتند رومی و ایرانیان
✦
ز هر گونه مردم اندر میان
#50
کسی کش خرد بود چون جامه دید
✦
بدانست کو رای قیصر گزید
#51
دگر گفت کاین شهریار جهان
✦
همانا که ترسا شد اندر نهان
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.