🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
51 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۵ - نیایش خسرو پس از پیروزی بر بهرام، نامه به قیصر و پوشیدن جامهٔ چلیپا
پس از گریز بهرام چوبین و فرونشستن غبار نبرد، خسرو پرویزم بر عرصه رزمگاه گام نهاد. او به پاس این پیروزی بزرگ، غنایم نبرد را میان سپاهیانش تقسیم کرد و بدره‌های زر و تاج‌های گرانبها بخشید. سپس بر باره‌ای بادپا نشست و چون به خارستانی رسید، از اسب فرود آمد و در خاک غلطید. شاهنشاه ساسانی با نیایشی سوزناک، یزدان پاک را سپاس گفت که او را بر دشمن غدار پیروز گردانده و ریشه شرارت را از خاک ایران برکنده است.

پس از راز و نیاز، خسرو به پرده‌سرای خویش بازآمد و دبیر زبردست را فراخواند تا نامه‌ای بر حریر ابریشمین به قیصر روم بنویسد. در آن نامه، خسرو داستان پیروزی الهی در آذرگشسپ، پایداری در رزمگاه، پراکنده شدن سپاه بهرام و آتش کشیدن لشکرگاه دشمن را بازگو کرد و نامه را با مهر شاهنشاهی آراسته به دیار روم فرستاد.

چون نامه به قیصر رسید، شهریار روم از تخت فرود آمد و به شکرانه پیروزی خسرو، یزدان را نیایش کرد و صدقات فراوان به درویشان بخشید. قیصر پاسخی آکنده از پند و حکمت نگاشت و در آن از پروردگار خورشید و ماه و آفریننده فیل و مور یاد کرد. او به همراه نامه، هدایایی شگرف فرستاد: تاجی کهن و شاهوار، طوق و گوشوار خسروی، ۱۶۰ جامه زرنگار، ۳۰ شتر بار دینار و گوهر، صلیبی مرصع، تختی گرانبها، خفتانی سبز با رشته‌های زر، و چهار فیلسوف رومی برای بدرقه هدایا.

چون فرستادگان رسیدند، خسرو آنان را با هزار سوار گرانمایه استقبال کرد. اما دیدن جامه رومی که به نقش چلیپا (صلیب) آراسته بود، شاه را در اندیشه فرو برد. خسرو با خود گفت: «اگر این جامه نپوشم، قیصر دلفکار شود و اگر بپوشم، بزرگان ایران گویند شهریار برای مال دنیا ترسا شده است!» رهنما و خردمند درباری او را پند داد که کیش و دین در پوشش نیست و او همچنان بر دین زرتشت استوار است. خسرو جامه را پوشید و تاج بر سر نهاد. خردمندان دریافتند این کار مصلحت سیاسی برای پاسداشت قیصر است، ولی نادانان گمان بردند که شاهنشاه نهان ترسا شده است.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: