🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
47 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵۲ - آمدن تبرگ به پیام خاقان چین، کشتن او به دست گردیه و شکستن لشکر ترک
پس از درگذشت بهرام چوبین، غوغایی در میان سپاهیان درگرفت و گروه کثیری از رزمندگان ایرانی که در چین باقی مانده بودند، تصمیم گرفتند با خواری و زاری زنهار خواسته و بازگشت به میهن خویش را آغاز کنند. برادر خاقان چین با دیدن این آشفتگی و خروج سپاهیان نزد خاقان آمد و با خشم و ملامت گفت که اگر این ایرانیان با چنین خفت از مرزهای ما بگذرند، تا ابد نام پادشاهی چین مضحکه خاص و عام خواهد شد.

خاقان چین که از این سخنان برآشفته بود، به تبرگ، سپهدار کهنه‌کار خویش که او را «گرگ پیر» می‌نامید، فرمان داد تا با شش هزار سوار گزیده از جنگجویان تورانی به شتاب در پی آنان بتازد. خاقان او را سفارش کرد که ابتدا با زبانی نرم و افسونگر و پیام دلجویی پادشاه وارد شود و گردیه، خواهر بهرام را به همسری خاقان دعوت کند، اما اگر پند نپذیرفت و سرپیچی کرد، او و همراهانش را به بند کشد و دشت مرو را از خونشان سرخ‌گون سازد.

در روز چهارم، لشکر تبرگ به گردیه و سپاهش رسید. گردیه، آن شیرزنِ ایرانی، بدون ذره‌ای هراس، ابتدا بنه و بار را پشت سر نهاد و سپس زره و سلاح برادر گرانقدرش بهرام چوبین را بر تن کرد و بر اسب جنگی نشست. دو سپاه در برابر یکدیگر صف آراستند. تبرگ پیشاپیش سپاه آمد و بانگ برآورد و سراغ خواهر بهرام را گرفت. گردیه که خود را در پوشش سنگین نبرد پنهان کرده بود پیش آمد. تبرگ او را نشناخت و پیام خاقان را بازگفت که خاقان خواهان همسری با اوست تا یادگار بهرام دلاور در کاخ چین باقی بماند و تهدید کرد که سرپیچی از این پیام، فرجامی جز غل و زنجیر نخواهد داشت.

گردیه با هوشمندی و چاره‌جویی، تبرگ را خواند تا از میان دو سپاه به کناری روند تا پاسخی شایسته به پیامش دهد. چون تبرگ از لشکر جدا شد و تنها در برابر گردیه قرار گرفت، گردیه کلاه‌خود خویش را کنار زد و رخ بنمود. سپس با لحنی پرکبر به تبرگ گفت که اگر می‌خواهد شوهر او شود، ابتدا باید دلاوری و شایستگی خویش را در میدان نبرد بیازماید! هنوز سخن گردیه به پایان نرسیده بود که اسب برانگیخت و با نیزه‌ای سهمگین چنان بر کمربند تبرگ کوبید که زره و پیوند تنش برید و او را خوار و بی‌جان بر خاک افکند.

با سرنگون شدن تبرگ، ایزدگشسپ و یلان‌سینه همراه با دلاوران ایرانی بر لشکر غافلگیرشده چین تاختند. نبردی خونین درگرفت و گردیه و یارانش لشکر چین را درهم شکستند. تا دو فرسنگ، دشمن گریزان تعقیب شد و جوی‌های خون در دشت به راه افتاد؛ چنان‌که کمتر کسی از سواران چین زنده از آن معرکه گریخت و پیروزی درخشانی برای گردیه و ایرانیان به ثبت رسید.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: