بخش ۲۴ - نامهٔ خسرو به قیصر: پایان کین دیرینه، سپردن شهرها و پذیرفتن دختر او
#1
چو آن نامه نزدیک خسرو رسید
✦
زپیوستن آگاهی نو رسید
#2
به ایرانیان گفت کامروز مهر
✦
دگرگونه گردد همی برسپهر
#3
زقیصر یک نامه آمد بلند
✦
سخن گفتنش سر به سر سودمند
#4
همی راه جوید که دیرینه کین
✦
ببرد ز روم و ز ایران زمین
#5
چنین یافت پاسخ زایرانیان
✦
که هرگز نه برخاست کین ازمیان
#6
چواین راست گردد بهنگام تو
✦
نویسند برتاجها نام تو
#7
چوایشان بران گونه دیدند رای
✦
بپردخت خسرو زبیگانه جای
#8
دوات و قلم خواست وچینی حریر
✦
بفرمود تا پیش او شد دبیر
#9
یکی نامه بنوشت بر پهلوی
✦
برآیین شاهان خط خسروی
#10
که پذرفت خسرو زیزدان پاک
✦
ز گردنده خورشید تا تیره خاک
#11
که تا او بود شاه در پیشگاه
✦
ورا باشد ایران و گنج و سپاه
#12
نخواهد ز دارندگان باژ روم
✦
نه لشکر فرستد بران مرز وبوم
#13
هران شارستانی کزان مرز بود
✦
اگر چند بیکار و بی‌ارز بود
#14
بقیصر سپارد همه یک بیک
✦
ازین پس نوشته فرستیم و چک
#15
همان نیز دختر کزان مادرست
✦
که پاکست وپیوستهٔ قیصرست
#16
بهمداستان پدرخواستیم
✦
بدین خواستن دل بیاراستیم
#17
هران کس که در بارگاه تواند
✦
ازایران و اندر پناه تواند
#18
چوگستهم و شاپور و چون اندیان
✦
چو خراد بر زین زتخم کیان
#19
چو لشکر فرستی بدیشان سپار
✦
خرد یافته دختر نامدار
#20
بخویشی چنانم کنون باتو من
✦
چو از پیش بود آن بزرگ انجمن
#21
نخستین کیومرث با جمشید
✦
کزو بود گیتی ببیم وامید
#22
دگر هرچ هستند ایرج نژاد
✦
که آیین و فر فریدون نهاد
#23
بدین همنشان تا قباد بزرگ
✦
که از داد او خویش بدمیش وگرگ
#24
همه کینه برداشتیم از میان
✦
یکی گشت رومی و ایرانیان
#25
ز قیصر پذیرفتم آن دخترش
✦
که از دختران باشد او افسرش
#26
ازین بر نگردم که گفتم یکی
✦
ز کردار بسیار تا اندکی
#27
تو چیزی که گفتی درنگی مساز
✦
که بودن درین شارستان شد دراز
#28
چو کرد این سخن‌ها برین گونه یاد
✦
نوشته بخورشید خراد داد
#29
سپهبد چو باد اندر آمد زجای
✦
باسپ کمیت اندر آورد پای
#30
همی‌تاخت تا پیش قیصر چوباد
✦
سخنهای خسرو بدو کرد یاد
#31
چو قیصر ازان نامه بگسست بند
✦
بدید آن سخنهای شاه بلند
#32
بفرمود تا هر که دانا بدند
✦
به گفتارها بر توانا بدند
#33
به نزدیک قیصر شدند انجمن
✦
بپرسید زیشان همه تن بتن
#34
که اکنون مر این را چه درمان کنیم
✦
ابا شاه ایران چه پیمان کنیم
#35
بدین نامه ما بی‌بهانه شدیم
✦
همی روم و ایران یگانه شدیم
#36
بزرگان فرزانه برخاستند
✦
زبان را به پاسخ بیاراستند
#37
که ما کهترانیم و قیصر تویی
✦
جهاندار با تخت و افسر تویی
#38
نگه کن کنون رای و فرمان تو راست
✦
ز ما گر بخواهی تن و جان تو راست
#39
چو بشنید قیصر گرفت آفرین
✦
بدان نامداران با رای و دین
#40
همی‌بود تاشمع گردان سپهر
✦
دگرگونه ترشد به آیین و چهر
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.