🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
21 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۳ - زیارت آتشکدهٔ آذرگشسب و حرکت به سوی روم
چون سپاه کسری نوشین‌روان در مسیر خویش به نزدیکی آتشکده سپنتا و نامدار آذرگشسب رسید، شاهنشاه عادل از دور با دیدن فروغ آن گنبد مقدس، به نشانه احترام و بندگی از باره فرود آمد و راه پیاده پیش گرفت. او از دستور پاک‌نهاد خویش شاخه‌های مقدس برسم را طلبید و چهره را با آب دیدگان بشست. سپس با زمزمه باژ به صحن آتشکده گام نهاد؛ شکوه درگاه چنان بود که پنداری جشن سده برپا ساخته‌اند. نوشین‌روان فرمان داد تا موبد بزرگ، کتاب مقدس زند و اوستا را با آوازی رسا و شایسته تلاوت کند. با طنین کلام آسمانی، رادان و هیربدان از سر خشوع بر خاک افتادند و دامن جامه‌ها چاک زدند، و بزرگان بر سر شاهنشاه گوهر افشاندند و زیر لب دعای خیر و زمزم برخواندند.
نوشین‌روان چون به آذر مقدس نزدیک‌تر شد، نیایش جهان‌آفرین را آغاز کرد و از دادار پاک خواست که او را پیروزی، شکوه و توفیق بخشد و دلش را همواره به سوی دادگری و راستی راهنمایی فرماید. سپس سیم و زر فراوان به پرستندگان آتشکده و مستمندان بخشید. پادشاه در برابر آتشکده خیمه شاهی برافراشت و لشکریانش از هر سو صف کشیدند. آن‌گاه دبیر خردمند خویش را فراخواند و نامه‌هایی پر از ستایش به مرزبانان و کنارنگان سراسر ایران‌زمین نگاشت. در آن نامه دستور داد تا همواره هوشیار و خداترس باشند، سپاهیان را آماده دارند، با زیردستان به انصاف و داد رفتار کنند و نگذارند هیچ بدخواهی به مرزهای ایران تجاوز کند. پس از تحکیم انتظام کشور، کسری نوشین‌روان لشکر به سوی مرزهای روم کشید. با پخش شدن خبر حرکت او، حاکمان و خردمندان با پیشکش‌های گرانبها به استقبالش شتافتند و هر جا که شاهنشاه فرود آمد، جز شادی، بزم و نوید دادگری پدیدار نگشت.
#1
چو چشمش برآمد بآذرگشسب
✦
پیاده شد از دور و بگذاشت اسب
#2
ز دستور پاکیزه برسم بجست
✦
دو رخ را به آب دو دیده بشست
#3
به باژ اندر آمد به آتشکده
✦
نهاده به درگاه جشن سده
#4
بفرمود تا نامهٔ زند و است
✦
به آواز برخواند موبد درست
#5
رد و هیربد پیش غلتان به خاک
✦
همه دامن قرطها کرده چاک
#6
بزرگان برو گوهر افشاندند
✦
به زمزم همی آفرین خواندند
#7
چو نزدیکتر شد نیایش گرفت
✦
جهان‌آفرین را ستایش گرفت
#8
ازو خواست پیروزی و دستگاه
✦
نمودن دلش را سوی داد راه
#9
پرستندگان را ببخشید چیز
✦
به جایی که درویش دیدند نیز
#10
یکی خیمه زد پیش آتشکده
✦
کشیدند لشکر ز هر سو رده
#11
دبیر خردمند را پیش خواند
✦
سخنهای بایسته با او براند
#12
یکی نامه فرمود با آفرین
✦
سوی مرزبانان ایران زمین
#13
که ترسنده باشید و بیدار بید
✦
سپه را ز دشمن نگهدار بید
#14
کنارنگ با پهلوان هرک هست
✦
همه داد جویید با زیردست
#15
بدارید چندانک باید سپاه
✦
بدان تا نیابد بداندیش راه
#16
درفش مرا تا نبیند کسی
✦
نباید که ایمن بخسبد بسی
#17
از آتشکده چون بشد سوی روم
✦
پراگنده شد زو خبر گرد بوم
#18
به پیش آمد آنکس که فرمان گزید
✦
دگر زان بر و بوم شد ناپدید
#19
جهاندیده با هدیه و با نثار
✦
فراوان بیامد بر شهریار
#20
به هر بوم و بر کو فرود آمدی
✦
ز هر سو پیام و درود آمدی
#21
ز گیتی به هر سو که لشکر کشید
✦
جز از بزم و شادی نیامد پدید

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: