🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
68 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۷۰ - راه بستن سرکش بر باربد، نواختن سه سرود نهان بر سرو و مهتر شدن او بر رامشگران
چون بیست و هشت سال از پادشاهی دادگرانه و باشکوه خسرو پرویز گذشت، آوازه مهر و بخشش شهریار در سراسر جهان طنین‌افکن شد. در این میان، باربد، استاد بی‌همتای نغمه و سرود، از شکوه دربار آگاه گشت. او را گفتند که شاهنشاه ایران خنیاگری رازدار و نغمه‌پردازی استثنایی را در پنهان ارج می‌نهد و اگر هنرمندی برتر یابد، تاج سروری بر سرش می‌نهد. شوکت‌خواهی و اشتیاق هنر در جان باربد برانگیخته شد و عزم آستان شهریار کرد. اما سرکش، استاد رامشگران دربار، از آمدن هنرمندی برتر نگران گشت؛ دلی تیره یافت و سر در پرده حیله کشید. او با بخشیدن درم و دینار فراوان به سالار بار، راه ورود را بر باربد جوان و ساده‌دل ببست. باربد که بارها پشت درهای بسته ماند و جور دربانان کشید، ناامید اما استوار، به همراه بربط خویش رو سوی باغ شاهی نهاد. در آن باغ، با مردوی باغبان آشنا شد و میانشان پیوندی استوار پدید آمد. باربد از مردوی خواست تا در جشن نوروز که شاه دو هفته در آن باغ به شادخواری می‌نشست، او را در نهانگاهی بسپارد. پس جامه و بربط خویش را به رنگ برگ‌های بهاری سبز ساخت و بر فراز سروی بلند و پرشاخ‌وبرگ پنهان شد. با غروب خورشید و حضور خسروپرویز در جشنگاه، باربد دستان نخستین خود را نواخت که به «دادآفرید» نامدار شد. شاه و جامه‌داران از شنیدن بانگ نوا حیرت‌زده گشتند و سراسر باغ را جست‌وجو کردند اما کسی را نیافتند. سپس با جام دوم، سرود «پیکار گرد» از شاخسار روان شد و دل خسرو را از وجد لبریز ساخت. در بار سوم، با سرود «سبز در سبز»، شاه جام یک‌منی می برکشید و سوگند یاد کرد که اگر این نغمه‌سرا دیو یا فرشته باشد، او را صدرنشین رامشگران و دهانش را پر از گوهر خواهد ساخت. باربد سبک از درخت فرود آمد، بر خاک افتاد و راز خوی و حیله سرکش را برملا کرد. خسرو پرویز، سرکشِ حسود را خوار شمرد و باربد را مهتر و سالار همه رامشگران دادار ساخت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: