🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
38 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵۱ - رایزنی گردیه با سپاه، برگزیدن یلان و شب‌گریز نهانی از توران به ایران
پس از فرونشستن غوغای پیشنهاد خاقان، گردیه—آن شیرزن هشیار و فرزانه—در نهانگاه خویش با رای‌زدنان و سالاران سپاه بهرام گرد آمد تا چاره‌ای نو دراندازد. او بزرگان را پیش خواند و گفت: «خاقان شهریاری والاتبار و فرهمند است و در بزرگمنشی او سخنی نیست، اما تجربه روزگار گواهی می‌دهد که پیوند خونی میان ایرانی و تورانی جز رنج و تباهی به‌بار نخواهد آورد. ننگرید که سیاوش پاک‌دامن چون به توران پناه برد و با دختر افراسیاب پیوند بست، فرجامش جز سر بریدن بر تشت زرین نبود؟ و فرزندش کی‌خسرو چه گرد و خونی از هر دو سرزمین برآورد؟ ما در این دیار بیگانه‌ایم و بی‌تبار؛ نباید خویشتن را به چنگال بلای تورانیان سپاریم.»

پس تدبیری هوشمندانه درانداخت: نامه‌ای نهانی به برادرش گردوی در دربار ایران نگاشت تا راز غربت و رنج سپاهیان را بر خسروپرویز آشکار سازد و با سخنان چرب و جان‌پناه یزدانی، دل شاهنشاه را نرم کرده و امان‌نامه‌ای برای بازگشت بگیرد. سالاران و پهلوانان چون این تدبیر استوار و خردمندانه را شنیدند، یک‌صدا بر پایداری و هوشمندی او آفرین خواندند و گفتند که در دلیری و کیاست، راهنمای یلان است و هیچ کوه آهنی توان جنباندن او را ندارد.

گردیه بی‌درنگ دست به کار شد. صاحب‌دیوان و عرضه‌داشت سپاه را فراخواند، زر و درم فراوان ببخشید و دستور داد تا لشکریان را به دقت بازبینند. از میان آن همه رزم‌آور، هزار و یک‌صد و شصت سوار گزیده و گردن‌کش برگزیدند؛ سوارانی که هر یک در روز نبرد توان برتابیدن در برابر ده رزم‌آور را داشت. سپس ۳۰۰۰ شتر کارآزموده از دشت فراز آورد تا باروبنه و گنجینه‌ها را بر بندند. چون تاریکی شب بر گستره زمین سایه افکند، گردیه جامه رزم بر تن کرد؛ جوشن پوشید، برگستوان بر اسب افکند، کلاه‌خود کیانی بر سر نهاد و گرز گران در دست گرفت. او دوشادوش پهلوانانی چون سینه، مهر و ایزدگشسپ، همگی سوار بر اسبان تکاور، راه کویر و بیابان را پیش گرفتند و چون باد صرصر، شب و روز را نوردیدند تا خاک توران را به قصد میهن خویش ایران پشت سر گذارند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: