بخش ۵۱ - رایزنی گردیه با سپاه، برگزیدن یلان و شب‌گریز نهانی از توران به ایران
#1
وزان پس جوان و خردمند زن
✦
به آرام بنشست با رای زن
#2
چنین گفت کامد یکی نو سخن
✦
که جاوید بر دل نگردد کهن
#3
جهاندار خاقان بیاراستست
✦
سخنها ز هر گونه پیراستست
#4
ازو نیست آهو بزرگست شاه
✦
دلیر و خداوند توران سپاه
#5
ولیکن چو با ترک ایرانیان
✦
بکوشد که خویشی بود در میان
#6
ز پیوند وز بند آن روزگار
✦
غم و رنج بیند به فرجام کار
#7
نگر تا سیاوش از افراسیاب
✦
چه برخورد جز تابش آفتاب
#8
سر خویش داد از نخستین بباد
✦
جوانی که چون او ز مادر نزاد
#9
همان نیز پور سیاوش چه کرد
✦
ز توران و ایران برآورد گرد
#10
بسازید تا ما ز ترکان نهان
✦
به ایران بریم این سخن ناگهان
#11
به گردوی من نامه‌ای کرده‌ام
✦
هم از پیش تیمار این خورده‌ام
#12
که بر شاه پیدا کند کار ما
✦
بگوید ز رنج و ز تیمار ما
#13
به نیروی یزدان چنو بشنود
✦
بدین چرب گفتار من بگرود
#14
بدو گفت هرکس که بانو توی
✦
به ایران و چین پشت و بازو توی
#15
نجنباندت کوه آهن ز جای
✦
یلان را به مردی تویی رهنمای
#16
ز مرد خردمند بیدارتر
✦
ز دستور داننده هشیارتر
#17
همه کهترانیم و فرمان تو راست
✦
برین آرزو رای و پیمان تو راست
#18
چو بشنید زیشان عرض رابخواند
✦
درم داد و او را به دیوان نشاند
#19
بیامد سپه سر به سر بنگرید
✦
هزار و صد و شست یل برگزید
#20
کزان هر سواری بهنگام کار
✦
نبر گاشتندی سر از ده سوار
#21
درم داد و آمد سوی خانه باز
✦
چنین گفت با لشکر رزمساز
#22
که هرکس که دید او دوال رکیب
✦
نپیچد دل اندر فراز ونشیب
#23
نترسد ز انبوه مردم کشان
✦
گر از ابر باشد برو سرفشان
#24
به توران غریبیم و بی پشت و یار
✦
میان بزرگان چنین سست و خوار
#25
همی‌رفت خواهم چو تیره شود
✦
سر دشمن از خواب خیره شود
#26
شما دل به رفتن مدارید تنگ
✦
که از چینیان لشکر آید به جنگ
#27
که خود بی‌گمان از پس من سران
✦
بیایند با گرزهای گران
#28
همه جان یکایک به کف برنهید
✦
اگر لشکر آید دمید و دهید
#29
وگر بر چنین رویتان نیست رای
✦
از ایدر مجنبید یک تن زجای
#30
به آواز گفتند ما کهتریم
✦
ز رای و ز فرمان تو نگذریم
#31
برین برنهادند و برخاستند
✦
همه جنگ چین را بیاراستند
#32
یلان سینه و مهر و ایزد گشسپ
✦
نشستند با نامداران بر اسپ
#33
همی‌گفت هرکس که مردن به نام
✦
به از زنده و چینیان شادکام
#34
هم آنگه سوی کاروان برگذشت
✦
شترخواست تاپیش او شد ز دشت
#35
گزین کرد زان اشتران سه هزار
✦
بدان تا بنه برنهادند و بار
#36
چو شب تیره شد گردیه برنشست
✦
چو گردی سرافراز و گرزی بدست
#37
برافگند پر مایه برگستوان
✦
ابا جوشن و تیغ و ترگ گوان
#38
همی‌راند چون باد لشکر به راه
✦
به رخشنده روز و شبان سیاه
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.