بخش ۶۱ - گسیل سپاه خسرو پرویز به چهار مرز، کشتن یاران بندوی و بخش کردن روزگار بر چهار بهر
#1
ازان پس چو گسترده شد دست شاه
✦
سراسر جهان شد ورا نیک خواه
#2
همه تاجدارانش کهتر شدند
✦
همه کهتران زو توانگر شدند
#3
گزین کرد از ایران چل و هشت هزار
✦
جهاندیده گردان و جنگی سوار
#4
در گنج های کهن برگشاد
✦
که بنهاد پیروز و فرخ قباد
#5
جهان را ببخشید بر چار بهر
✦
یکایک همه نامزد کرد شهر
#6
از آن نامداران ده و دو هزار
✦
گزین کرد ز ایران و نیران سوار
#7
فرستاد خسرو سوی مرز روم
✦
نگهبان آن فرخ آزاد بوم
#8
بدان تا ز روم اندر ایران سپاه
✦
نیاید که کشور شود زو تباه
#9
مگر هرکسی برکند مرز خویش
✦
بداند سر مایه و ارز خویش
#10
هم از نامداران ده و دو هزار
✦
سواران هشیار خنجرگزار
#11
بدان تا سوی زابلستان شوند
✦
ز بوم سیه در گلستان شوند
#12
بدیشان چنین گفت هرکو ز راه
✦
بگردد ندارد زبان را نگاه
#13
به خوبی مر او را به راه آورید
✦
کزین بگذرد بند و چاه آورید
#14
به هرسو فرستید کارآگهان
✦
بدان تا نماند سخن در نهان
#15
طلایه بباید به روز و شبان
✦
مخسپید در خیمه بی‌پاسبان
#16
ز لشکر ده و دو هزار دگر
✦
دلاور سواران پرخاشخر
#17
بخواند و بسی هدیه‌ها دادشان
✦
به راه الانان فرستادشان
#18
بدیشان سپرد آن در باختر
✦
بدان تا نیاید ز دشمن گذر
#19
بدان سرکشان گفت بیدار بید
✦
همه در پناه جهاندار بید
#20
ده ودو هزار دگر برگزید
✦
ز مردان جنگی چنان چون سزید
#21
به سوی خراسان فرستادشان
✦
بسی پند و اندرزها دادشان
#22
که از مرز هیتال تا مرزچین
✦
نباید که کس پی نهد بر زمین
#23
مگر به آگهی و بفرمان ما
✦
روان بسته دارد به پیمان ما
#24
بهر کشوری گنج آگنده هست
✦
که کس را نباید شدن دوردست
#25
چو باید بخواهید و خرم بوید
✦
خردمند باشید و بی غم بوید
#26
در گنج بگشاد و چندی درم
✦
که بودی ز هرمز برو بر رقم
#27
بیاورد و گریان به درویش داد
✦
چو درویش پیوسته بد بیش داد
#28
از آنکس که او یار بندوی بود
✦
به نزدیک گستهم و زنگوی بود
#29
که بودند یازان به خون پدر
✦
ز تنهای ایشان جدا کرد سر
#30
چو از کین و نفرین به پردخت شاه
✦
بدانش یکی دیگر آورد راه
#31
از آن پس شب و روز گردنده دهر
✦
نشست و ببخشید بر چار بهر
#32
از آن چار یک بهر موبد نهاد
✦
که دارد سخنهای نیکو بیاد
#33
ز کار سپاه و ز کار جهان
✦
بگفتی به شاه آشکار و نهان
#34
چو در پادشاهی به دیدی شکست
✦
ز لشکر گر از مردم زیر دست
#35
سبک دامن داد بر تافتی
✦
گذشته بجستی و دریافتی
#36
دگر بهر شادی و رامشگران
✦
نشسته به آرام با مهتران
#37
نبودی نه اندیشه کردی ز بد
✦
چنان کز ره نامداران سزد
#38
سیم بهره گاه نیایش بدی
✦
جهان آفرین را ستایش بدی
#39
چهارم شمار سپهر بلند
✦
همی بر گرفتی چه و چون و چند
#40
ستاره شمر پیش او بر بپای
✦
که بودی به دانش ورا رهنمای
#41
وزین بهره نیمی شب دیر یاز
✦
نشستی همی با بتان طراز
#42
همان نیز یک ماه بر چار بهر
✦
ببخشید تا شاد باشد ز دهر
#43
یکی بهره میدان چوگان و تیر
✦
یکی نامور پیش او یادگیر
#44
دگر بهره زو کوه و دشت شکار
✦
ازان تازه گشتی ورا روزگار
#45
هر آنگه که گشتی ز نخچیر باز
✦
به رخشنده روز و شب دیر یاز
#46
هر آنکس که بودی و را پیش گاه
✦
ببستی به شهر اندر آیین و راه
#47
دگر بهره شطرنج بودی و نرد
✦
سخن گفت از روزگار نبرد
#48
سه دیگر هر آنکس که داننده بود
✦
فزایندهٔ چیز و خواننده بود
#49
به نوبت و را پیش بنشاندی
✦
سخنهای دیرینه برخواندی
#50
چهارم فرستادگان را ز راه
✦
همی‌خواندندی به نزدیک شاه
#51
نوشتی همه پاسخ نامه باز
✦
بدادی بدان مرد گردن فراز
#52
فرستاده با خلعت و کام خویش
✦
ز در بازگشتی به آرام خویش
#53
همه روز منشور هر کشوری
✦
نوشتی سپردی بهر مهتری
#54
چو بودی سر سال نو فرودین
✦
که رخشان شدی در دل از هور دین
#55
نهادی یکی گنج خسرو نهان
✦
که نشناختی کهتری در جهان
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.