🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
53 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵۰ - نامهٔ خاقان به گردیه، خواستگاری و پاسخ او پس از چهار ماه سوگ بهرام
چون خاقان چین از کیفر دادن قاتلان بهرام چوبین آسوده‌خاطر گشت و کشمکش‌های درون کشور آرام گرفت، روزی اندیشه‌کنان با خویشتن گفت که بی‌توجهی به بازماندگان پهلوانی چون بهرام، مایه سستی پادشاهی و بی‌اعتباری پیمان‌هاست. او یاد بهرام را گرامیداشت که همواره مایه خرم و کامرانی دربارش بود، و دریغ خورد که چرا تاکنون به دلجویی از خانواده و فرزندان آن نامدار نپرداخته است.

پس خاقان برادر خویش را فراخواند و او را با پیامی آکنده از مهر و تسلیت، روانه شهر مرو کرد تا نزد دودمان بهرام رود. خاقان در پیام خود یادآور شد که دلش از این غم جانکاه خسته است و ننگِ آن خدعه شوم را با خون کینه‌توزان شسته؛ اما سرنوشت را چاره‌ای نیست و هیچ خردمندی را یارای سرپیچی از فرمان یزدان نمی‌باشد.

هم‌زمان، خاقان نامه‌ای جداگانه و بس فخیم به گردیه، بانوی پاک‌دامن و فرزانه ایران و خواهر بهرام نوشت. در آن نامه، خاقان خرد، پاک‌دامنی و رادمردی گردیه را ستود و از او خواست که بانوی کاخ و کدبانوی کشور چین گردد، تا خاقان او را چون جان عزیز دارد و فرمانروایی بر شهر را به او سپارد.

برادر خاقان چون قمری بادپا، راهی مرو شد و نزد دودمان بهرام رسید. او ابتدا پیام تسلیت خاقان و پیشکش‌های گران‌سنگ را به بزرگان دودمان داد و سپس در نهان، نامه خاقان را به گردیه سپرد و ستایش‌های شاه چین را بازگو کرد.

گردیه با وقار و خردمندی خاموش ماند و نامه را خواند. او با آمیختن خرد و دانش، پاسخی سنجیده در دل آماده ساخت. گردیه خاقان را شهریاری دادگر و بزرگوار خواند که حق بزرگی و آیین شاهی را به جای آورده و کین بهرام را بازستانده است. اما اندرزگونه بازگفت که هم‌اکنون دودمان در شیون و سوگ بهرام است و آراستن بزم زفاف در این شتاب‌زدگی، دور از شرم و آبروی بانوان پارساست و شایسته نیست خردمندان او را بی‌شرم خوانند. از این رو، خواستار گشت که چهار ماه روزه سوگواری بگذرد، آن‌گاه سواری به نزد خاقان فرستاده شود تا آیین زفاف بر پایه تدبیر و خرد انجام گیرد. او برادر خاقان را با هدیه‌های فراوان و شادمانی سپاس‌گزارانه بازگرداند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: