🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
66 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴۱ - درکشیده شدن دختر خاتون به دم شیر کپی و پیمان بهرام بر کشتن اژدها
چون چندی از روزگار گذشت و بهرام چوبین در سایهٔ پرنیان‌گونِ خاقان چین آسایش یافت، داغی کهنه از دل شهریاری چین دهان گشود. در کوهساران تیره‌وتار چین، اژدها‌حیاتی شگفت و دژم به نام «شیر کپی» می‌زیست؛ هیولایی پیل‌پیکر و زردتنی، با گوش و دهانی سیاه چون قیر و گیسوانی فروهشته همچون رسن‌های مشکین. چنگال‌هایش به گردانیِ شیر ژیان بود و غریوِ هولناکش از سقف ابرها برمی‌گذشت. چنان نیرویی در دمِ جادویی‌اش پنهان بود که سنگ‌های خارا را برمی‌کشید و روزگار را بر بزرگان و نامدارانِ کشور دژم می‌ساخت.

خاتون، بانویِ خاقان چین، دختری داشت ماهرو و نکوچهر؛ زلفینش شب تاریک و لب‌هایش بیجادهٔ خندان، که نازدانهٔ پدر و مادر بود و از بیم تابش خورشید بر سرش می‌لرزیدند. روزگاری پیشین، آن پری‌چهر برای تماشا پیاده به مرغزار درآمد، در همان هنگام که خاقان با سپاهش در نخچیرگاه دوردست بود. ناگهان شیر کپی از فراز کوه سیاه فرود آمد، به یک دم آن بهارِ زیبای زندگی را درکشید و در میان غبار ناپدید شد. از آن پس، خاقان و خاتون همه ساله در سوگ آن فرزانه، چون بر آتش بریان، اشک خونین می‌افشاندند و از بیم صولتِ هیولا، هیچ پهلوانی جرات رویارویی با آن را نداشت.

چون بهرام چوبین در نبرد با مقاتوره غبار از گردان برآورد، نامش در سراسر کشور پیچید. روزی خاتون از کاخ خویش، سواریِ بهرام را دید که با فرّه ایزدی و رده‌ای از صد نامدار ایرانی و پیادگان بسیار می‌تاخت. چون از نام و تبار او جویا شد، بدو گفتند که این همان بهرام گرد است؛ شهریاری که روزگاری بر ایران پادشاهی می‌کرد و اکنون سم اسبش زمین چین را به لرزه درمی‌آورد. خاتون اندیشید که باید کینِ خونینِ فرزند خویش را از این پهلوان ایران بخواهد.

اگرچه خاقان چین ننگ می‌داشت که ناتوانی خود در برابر شیر کپی را بر بهرام آشکار کند، اندوه مادرانه تاب پنهان‌کاری نداشت. چندی بعد، خاقان جشنی بس شکوهمند بیاراست و جهان را از فروغ سور پرنور ساخت و بهرام یل را بر تخت زرین نشانید. خاتون از پسِ پرده آوای بهرام را شنید، شتابان بیرون آمد و بر او آفرین خواند؛ سپس از اژدهای کوه خارا سخن گفت که هر بهار بر مرغزار می‌تازد و جوانان و دلاوران چین را پرپر می‌سازد. بهرام چوبین، با توکل بر نیروی یزدان پاک و آفرینندهٔ ماه و مهر، به خاتون پیمان داد که بامدادان راهی آن کوهسار تیره شود و بساط اژدها را از بوم چین برچیند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: