بخش ۶۶ - آرایش نخچیر پرویز، زاری شیرین بر بام ایوان و پیوند به آیین پیشین
#1
چنان بد که یک روز پرویز شاه
✦
همی آرزو کرد نخچیرگاه
#2
بیاراست برسان شاهنشهان
✦
که بودند از او پیشتر در جهان
#3
چو بالای سیصد به زرین ستام
✦
ببردند با خسرو نیک نام
#4
هزار و صد و شست خسرو پرست
✦
پیاده همی‌رفت ژوپین بدست
#5
هزار و چهل چوب و شمشیر داشت
✦
که دیبای در بر زره زیر داشت
#6
پس اندر بدی پانصد بازدار
✦
هم از واشه و چرغ و شاهین کار
#7
ازان پس برفتند سیصد سوار
✦
پس بازداران با یوزدار
#8
به زنجیر هفتاد شیروپلنگ
✦
به دیبای چین اندرون بسته تنگ
#9
پلنگان و شیران آموخته
✦
به زنجیر زرین دهن دوخته
#10
قلاده بزر بسته صد بود سگ
✦
که دردشت آهو گرفتی بتگ
#11
پس اندر ز رامشگران دوهزار
✦
همه ساخته رود روز شکار
#12
به زیر اندرون هریکی اشتری
✦
به سر برنهاده ز زر افسری
#13
ز کرسی و خرگاه و پرده سرای
✦
همان خیمه و آخر چارپای
#14
شتر بود پیش اندرون پانصد
✦
همه کرده آن بزم را نامزد
#15
ز شاهان برنای سیصد سوار
✦
همی‌راند با نامور شهریار
#16
ابا یاره و طوق و زرین کمر
✦
بهر مهره‌ای در نشانده گهر
#17
دوصد برده تامجمر افروختند
✦
برو عود و عنبر همی‌سوختند
#18
دوصد مرد برنای فرمانبران
✦
ابا هریکی نرگس و زعفران
#19
همه پیش بردند تا باد بوی
✦
چو آید ز هر سو رساند بدوی
#20
همه پیش آنکس که با بوی خوش
✦
همی‌رفت با مشک صد آبکش
#21
که تا ناورد ناگهان گرد باد
✦
نشاند بران شاه فرخ نژاد
#22
چو بشنید شیرین که آمد سپاه
✦
به پیش سپاه آن جهاندار شاه
#23
یکی زرد پیراهن مشک بوی
✦
بپوشید و گلنارگون کرد روی
#24
یکی از برش سرخ دیبای روم
✦
همه پیکرش گوهر و زر بوم
#25
به سر بر، نهاد افسر خسروی
✦
نگارش همه پیکر پهلوی
#26
از ایوان خسرو برآمد ببام
✦
به روز جوانی نبد شادکام
#27
همی‌بود تاخسرو آنجا رسید
✦
سرشکش ز مژگان به رخ برچکید
#28
چو روی ورا دید برپای خاست
✦
به پرویز بنمود بالای راست
#29
زبان کرد گویا بشیرین سخن
✦
همی‌گفت زان روزگار کهن
#30
به نرگس گل و ارغوان را بشست
✦
که بیمار بد نرگس وگل درست
#31
بدان آبداری و آن نیکوی
✦
زبان تیز بگشاد برپهلوی
#32
که تهما هژبرا سپهبد تنا
✦
خجسته کیا گرد شیراوژنا
#33
کجا آن همه مهر و خونین سرشک
✦
که دیدار شیرین بد او را پزشک
#34
کجا آن همه روز کردن به شب
✦
دل و دیده گریان و خندان دو لب
#35
کجا آن همه بند و پیوندما
✦
کجا آن همه عهد و سوگند ما
#36
همی‌گفت وز دیده خوناب زرد
✦
همی‌ریخت برجامهٔ لاژورد
#37
به چشم اندر آورد زو خسرو آب
✦
به زردی رخش گشت چون آفتاب
#38
فرستاد بالای زرین ستام
✦
ز رومی چهل خادم نیک نام
#39
که او را به مشکوی زرین برند
✦
سوی خانهٔ گوهر آگین برند
#40
ازان جایگه شد به دشت شکار
✦
ابا باده ورود و با میگسار
#41
چو از کوه وز دشت برداشت بهر
✦
همی‌رفت شادی کنان سوی شهر
#42
ببستند آذین بشهر و به راه
✦
که شاه آمد از دشت نخچیرگاه
#43
ز نالیدن بوق و بانگ سرود
✦
هوا گشت ز آواز بی‌تار و پود
#44
چنان خسروی برز و شاخ بلند
✦
ز دشت اندر آمد به کاخ بلند
#45
ز مشکوی شیرین بیامد برش
✦
ببوسید پای و زمین و برش
#46
به موبد چنین گفت شاه آن زمان
✦
که بر ما مبر جز به نیکی گمان
#47
مرین خوب رخ را به خسرو دهید
✦
جهان را بدین مژدهٔ نو دهید
#48
مر او را به آیین پیشی بخواست
✦
که آن رسم و آیین بد آنگاه راست
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.