🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
50 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴۳ - نامهٔ تهدیدآمیز خسرو به خاقان چین، پاسخ سرافراز خاقان و رای بزرگان به فرستادن پیر خردمند
چون خبرهای فراز آمدن بهرام چوبین به دربار چین و دستیابی او به گنج و پایگاه شهریاری بی‌رنج بر خسرو پرویز رسید، دل پادشاه ایران از رنج و اندوه آکنده گشت و کردار بهرام جانش را پیچان ساخت. خسرو بزرگان و موبدان را گرد آورد و پس از رای‌زنی‌های بسیار، در شب تیره دستور داد تا دبیر دربار نوک قلم را چون پیکان تیر تیز گرداند و نامه‌ای چون تیغ بران به خاقان چین بنگارد.

نامه با آفرین بر کردگار توانا و دانا آغاز گشت؛ خدایی که آراینده خورشید و کیوان و ماه است و شهریاران را بر اورنگ پادشاهی می‌نشاند. خسرو در این نامه بهرام را بنده‌ای ناسپاس و فرومایه خواند که پدرش او را از گمنامی به اوج رسانده بود، اما او نمک شناخت و به ولی‌نعمت خویش خیانت ورزید. خسرو خاقان را نکوهش کرد که چرا چنین پناهنده‌ای را گرامی داشته و هشدار داد که اگر او را در بند نکرده و به ایران نفرستد، سپاهیان ایران تیره بر توران خواهند تاخت و روز روشنشان را سیاه خواهند ساخت.

چون فرستاده خسرو به چین رسید و نامه را بر خاقان خواند، خاقان سرافراز چین فرستاده را گفت تا بامدادان برای دریافت پاسخ بیاید. خاقان دبیر خویش را فراخواند و بر حریر چینی با مشک و کلاغ‌پَر پاسخی دندان‌شکن نگاشت. او یادآور شد که فرمانروای چین، توران و هیتال است و سخن گفتن با لحن تهدیدآمیز شایسته دودمانی کهن نیست. خاقان سوگند یاد کرد که هرگز پیمان‌شکنی نخواهد کرد و دستی را که به دوستی بفشارد رها نمی‌سازد، و خسرو را پند داد که اگر بر بزرگی خویش می‌بالد، باید خرد بیشتری از خود نشان دهد.

فرستاده بادپا در کمتر از یک ماه نامه را به خسرو پرویز رساند. شاه ایران از خواندن پاسخ تند خاقان غرق در بیم و اندیشه شد و بزرگان ایران را گرد آورد. بزرگان و پیران فرزانه خسرو را پند دادند که نباید با شتاب‌زدگی و نامه‌نگاری تند، فرّه ایزدی و تاج کیانی را به مخاطره اندازد، بلکه شایسته است فرستاده‌ای کهنسال، دادگر، سخن‌دان و پهلوان به دربار چین گسیل دارد تا با گفتگو و یادآوری پیشینه بهرام، خاقان را از پشتیبانی او بازدارد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: