🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
50 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۷ - خلعت نیاطوس و بازگشت رومیان، نیایش خسرو در آذرگشسپ و بخشش ولایت‌ها
چون پیروزی بر اهریمنِ شورش دست داد و خسروپرویز بر اورنگ شاهنشاهی استوار گشت، نخست به خراد برزین فرمان داد تا لشکرگاه رومیان را آراسته دارد و سانِ سپاه برگیرد. به دستور شهریار، گنجینه‌ها گشوده شد و درم و دینار فراوان میان سپاهیان روم توزیع گشت تا هیچ‌یک از ایشان با رنج و ناخشنودی بازنگردد. آنگاه خسرو خلعت‌های خسروانی، اسبان گران‌مایه با جل‌های زربفت، پرستاران زیباروی و کمربندهای زرین به نیاطوس سپرد و سر او را از سروران گیتی برتر داشت. افزون بر این، خسروپرویز تمام شهرها و قلعه‌هایی را که نیاکانش—قباد، هرمز و کسری نوشین‌روان—از روم ستانده بودند، با منشوری خسروانه به نیاطوس بازگرداند و تلخیِ روزگار گذشته را با شهدِ بخشش زدود؛ پس رومیان شادمان و سپاسگزار به دیار خویش بازگشتند.

پس از آن، خسروپرویز با ده تن از دلاورانِ بینادل و نامدار راهی آتشکده مقدس آذرگشسپ شد. چون گنبد آذرین پدیدار گشت، شاه از باره پیاده شد و با دیدگانی پر اشک و چهره‌ای زرد از خشوع، پای در حرم نهاد. دو هفته تمام در برابر آتش مقدس به زمزمه استا و زند پرداخت، خاک آستانه را بوسید و نذوراتی گران‌بها از گوهر، زر، سیم و جامه بر آتشکده افشاند و بخش اعظم گنجینه‌ها را میان درویشان و بینویان آن بوم و بر پراکند تا هیچ مستمندی اندوهگین نماند.

سپس شهریار به سوی کاخ نوشین‌روان در شهر بندیو راند؛ همان کاخی که نیاکانش در آن بر تخت می‌نشستند. تالار را بیاراستند و خسرو بر تخت زرین پدر برنشست. او موبدان و دبیران تیزویر را فراخواند تا منشور ولایت‌ها را بنویسند. بندوی کدخداییِ امور را بر عهده گرفت؛ فرمانرواییِ سراسر خراسان به گستهم سپرده شد و برزمهر دبیر و دستور او گشت. شهر دارابگرد و صطرخ با منشوری زرین‌مهر به رام‌برزین و شاپور واگذار گردید؛ اندیان، چاچ، و دیگر مرزها به گستهم، گردوی، بالوی و پورِ تخواره رسید. خسروپرویز هر یک از پهلوانان و سپاهیانی را که در روزگار سختی پایدار مانده بودند به شاهیِ مرزی گماشت و خلعت‌های والای شاهوار بخشید. آنگاه بانگ منادی در سراسر کشور پیچید که: «هان ای مردم! داد بپویید، خون مریزید و بر کینه‌توزی پا نفشارید؛ چه هر ستمگری که بر زیردستی ستم کند، جایش بر دار خواهد بود و در جهان دیگر در آتش سوزان!»

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: