🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
63 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۴ - گریز بهرام چوبینه در بیراهه، سرزنش پیرزن، سوختن نیستان و بخشودن نستود
چون خورشید تابناک بامدادان بر چرخ گردون برآمد، پرده‌داران و طلایه‌داران سپاه خسروپرویز دریافتند که اردوگاه بهرام چوبینه تهی گشته و آن سپهبد سرکش در دل تیرگی شب گریخته است. چون خبر به شاه رسید، دلش از گستاخی و گریز دشمن تنگ گشت. پس خسرو سه هزار سوار زره‌پوش و برگستوان‌ور از میان رزم‌آوران برگزید و سپاه را به نستود سپرد تا به شتاب در پی بهرام بتازد.

از سوی دیگر، بهرام چوبینه با دلی پر بیم و هراس، زر و سیم فراوان برداشته و راه بیراهه پیش گرفته بود. پهلوانانی چون یلان‌سینه و گرد ایزدگشسپ او را همراهی می‌کردند و در این راه دور، داستان‌های شهریارانِ پیشین را می‌خواندند تا اندوه گریز را بکاهند. سرانجام به دهکده‌ای ویران و محقر رسیدند. بهرام که از تشنگی و خستگی زبانش خشکیده بود، به کلبه پیرزنی رفت. آنان با گفتاری خوش از زن سالخورده نان و آب خواستند. پیرزن که آهی در بساط نداشت، کهنه‌غربیل خویش را پیش آورد، پارچه‌ای بر آن گسترد و تکه‌ای نان کشک خشک بر آن نهاد. یلان‌سینه برسم بگرفت و نان را سپاس گفتند و خوردند.

چون از خوردن نان فارغ شدند، می طلبیدند. پیرزن جامِ کدوینی که نیمی از آن را بریده بود آورد و می در آن ریخت. بهرام با خوشنودی جام کدو را گرفت و نوشید و به پاس مهربانی زن، جامی پر از زر بر کف او نهاد. سپس از پیرزن پرسید: «از اوضاع جهان و این پیکار چه شنیده‌ای؟» پیرزن پاسخ داد: «امروز مردمان بسیار از شهر آمدند و گویند بهرام چوبینه شکست یافته و سپاهش پراکنده گشته است.» بهرام گفت: «ای زن پاک، مرا بگوی که آیا بهرام در این کار بر خرد رفت یا پی کام و هوای خویش گرفت؟» پیرزن ناآگاه از هویت وی گفت: «چرا دیو، چشم بهرام را تیره کرد؟ ندانی که چون بهرامِ پورِ گشسپ در برابر پورِ هرمز اسب انگیزد، هر که خرد دارد بر نادانی او می‌خندد؟» بهرام تلخندی زد و سرزنش پیرزن را پذیرفت.

روز دیگر، با سپیده‌دم، بهرام لشکر را به حرکت درآورد تا به نیستانی نو رسید. نی‌دروان بهرام را دیدند و هشدار دادند که سپاه بی‌شمار خسروپرویز در پیش روی است. بهرام دانست که آن لشکر کسی جز نستود و سواران شاه نیست. پس بهرام و یارانش نیستان را به آتش کشیدند، نستود را کمند زده و اسیر ساختند، اما بهرام از کشتن او چشم‌پوشی کرد و وی را آزاد ساخت تا پیام بهرام را به خسروپرویز برساند. سپس بهرام چوبینه راه دیار خاقان چین را پیش گرفت.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: