بخش ۲۲ - دستور انوشیروان به رام‌برزین برای سرکوب شورش
#1
تو لشکر بیارای و بر ساز جنگ
✦
مدارا کن اندر میان با درنگ
#2
ور ای دون که تنگ اندر آید سخن
✦
به جنگ اندرون هیچ تندی مکن
#3
گرفتنش بهتر ز کشتن بود
✦
مگرش از گنه بازگشتن بود
#4
از آبی کزو سرو آزاد رست
✦
سزد گر نباید بدو خاک شست
#5
وگر خوار گیرد تن ارجمند
✦
به پستی نهد روی سرو بلند
#6
سرش برگراید ز بالین ناز
✦
مدار ایچ ازو گرز و شمشیر باز
#7
گرامی که خواری کند آرزوی
✦
نشاید جدا کرد او را ز خوی
#8
یکی ارجمندی بود کشته خوار
✦
چو با شاه گیتی کند کارزار
#9
تواز کشتن او مدار ایچ باک
✦
چوخون سرخویش گیرد به خاک
#10
سوی کیش قیصر گراید همی
✦
ز دیهیم ما سر بتابدهمی
#11
عزیزی بود زار و خوار و نژند
✦
گزیده به شاهی ز چرخ بلند
#12
بدین داستان زد یکی مهرنوش
✦
پرستار با هوش و پشمینه پوش
#13
که هرکو به مرگ پدر گشت شاد
✦
ورا رامش و زندگانی مباد
#14
تو از تیرگی روشنایی مجوی
✦
که با آتش آب اندر آید به جوی
#15
نه آسانیی دید بی رنج کس
✦
که روشن زمانه برینست و بس
#16
تو با چرخ گردان مکن دوستی
✦
که‌گه مغز اویی و گه پوستی
#17
چه جویی زکردار او رنگ و بوی
✦
بخواهد ربودن چو به نمود روی
#18
بدان گه بود بیم رنج و گزند
✦
که گردون گردان برآرد بلند
#19
سپاهی که هستند با نوش زاد
✦
کجا سر به پیچند چندین ز داد
#20
تو آن را جز از باد و بازی مدان
✦
گزاف زنان بود و رای بدان
#21
هران کس که ترساست از لشکرش
✦
همی از پی کیش پیچد سرش
#22
چنینست کیش مسیحا که دم
✦
زنی تیز و گردد کسی زو دژم
#23
نه پروای رای مسیحابود
✦
به فرجام خصمش چلیپا بود
#24
دگر هرکه هست از پراگندگان
✦
بدآموز و بدخواه و از بندگان
#25
از ایشان یکی برتری رای نیست
✦
دم باد با رای ایشان یکیست
#26
به جنگ ار گرفته شود نوش‌زاد
✦
برو زین سخنها مکن هیچ یاد
#27
که پوشیده رویان او در نهان
✦
سرآرند برخویشتن بر زمان
#28
هم ایوان او ساز زندان اوی
✦
ابا آنک بردند فرمان اوی
#29
در گنج یک سر بدو برمبند
✦
وگرچه چنین خوار شد ارجمند
#30
ز پوشیده رویان و از خوردنی
✦
ز افگندنی هم ز گستردنی
#31
برو هیچ تنگی نباید به چیز
✦
نباید که چیزی نیابد به نیز
#32
وزین مرزبانان ایرانیان
✦
هران کس که بستند با او میان
#33
چو پیروز گردی مپیچان سخن
✦
میانشان به خنجر به دو نیم کن
#34
هران کس که او دشمن پادشاست
✦
به کام نهنگش سپاری رواست
#35
جزان هرک ما را به دل دشمنست
✦
ز تخم جفا پیشه آهرمنست
#36
ز ما نیکوییها نگیرند یاد
✦
تو را آزمایش بس ازنوش زاد
#37
ز نظاره هرکس که دشنام داد
✦
زبانش بجنبید بر نوش زاد
#38
بران ویژه دشنام ما خواستند
✦
به هنگام بدگفتن آراستند
#39
مباش اندرین نیزهمداستان
✦
که بدخواه راند چنین داستان
#40
گراو بی هنرشد هم ازپشت ماست
✦
دل ما برین راستی برگواست
#41
زبان کسی کو ببد کرد یاد
✦
وزو بود بیداد برنوش زاد
#42
همه داغ کن برسر انجمن
✦
مبادش زبان ومبادش دهن
#43
کسی کو بجوید همی روزگار
✦
که تا سست گردد تن شهریار
#44
به کار آورد کژی و دشمنی
✦
بداندیشی و کیش آهرمنی
#45
بدین پادشاهی نباشد رواست
✦
که فر و سر و افسر و چهر ماست
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.