🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
45 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۲ - دستور انوشیروان به رام‌برزین برای سرکوب شورش
چون انوشیروان از شورش فرزندش نوش‌زاد آگاه گشت، سپهسالار خویش، رام‌برزین را فراخواند و سپاهی آراسته به وی سپرد تا آتش فتنه را بنشاند. شاهنشاه دادگر او را پند داد که نخست راه مدارا و شکیبایی پیش گیرد و در پیکار شتاب نورزد؛ چراکه گرفتار ساختن نوش‌زاد بر کشتن او ترجیح دارد، مگر آنکه آن شاهزاده گمراه از گناه خویش پشیمان گردد و بازگردد. انوشیروان یادآور شد که نوش‌زاد از تبار شهریاران است و نباید خونِ آن سرو آزاد بر خاک ریخته شود. اما اگر وی غرور ورزد، تن ارجمند خویش را خوار گرداند و خنجر بر روی پدر کشد، آن‌گاه رام‌برزین نباید در بریدن سر او اندکی درنگ کند، زیرا کسی که به جنگ شاه گیتی آید، فرجامش خواری و نیستی است.

انوشیروان با دلی پردرد اشاره کرد که نوش‌زاد از آیین نیاکان سر پیچیده و به کیش قیصر و مسیحا گرویده است. شاه پند کهنِ مهرنوش، آن پارساپوش هوشمند را یاد کرد که گفته بود: «هر آن‌کس که به مرگ پدر شاد شود، هرگز روی آسایش و زندگانی دراز را نخواهد دید.» سپس به یادآوری بی‌وفایی چرخ گردان پرداخت که گاه مغز است و گاه پوست، و هیچ‌کس بدون رنج به آسانی نرسیده است.

شاهنشاه فرمان داد که چون بر لشکر نوش‌زاد پیروز شدید، با شاهزاده تندی نکنید؛ او را نباید خوار ساخت، بلکه باید ایوان خودش را زندانش گردانید و در گنج، خوراک، جامه‌ها و پرده‌نشینان را بر او نبندید تا در هیچ چیز دچار تنگدستی نشود. اما فرمان شاه دربارهٔ مرزبانان و بزرگان ایرانی که پیمان شکسته و به نوش‌زاد پیوسته‌اند، بس گران و بی‌رحمانه بود: رام‌برزین باید آنان را بی‌درنگ با خنجر به دو نیم کند، چرا که هرکس دشمن پادشاه گردد، از گوهر اهریمن است و شایسته سپردن به کام نهنگ.

همچنین انوشیروان دستور داد اگر از مردمان تماشاگر و یاوران بدخواه کسی زبان به دشنام و بدگویی علیه خاندان شاهی یا حتی نوش‌زاد گشوده باشد، باید زبان و دهانش را در برابر انجمن داغ نهاد؛ زیرا اگرچه نوش‌زاد بی‌هنر و سرکش شده، اما هنوز از پشت پادشاه است و هیچ بدخواهی حق ندارد به گوهر شاهوار بی‌احترامی ورزد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: