🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی اسکندر

❖
50 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۲ - گشودن شارستان فریان، نیرنگ تخت بیطقون و رهانیدن قیدروش و عروسش
چو اسکندر نامهٔ قیدافه را برخواند، نای رویین بدمید و سپاه گران خویش را به حرکت درآورد. یک ماه تمام لشکر وی راه پیمود تا به مرزهای قلمرو فریان رسید. فریان شهریاری بود دارندهٔ گنج و سپاه فراوان و شارستانی استوار که بارهٔ بلندش را گردی از پلنگ و پشه نیز نمی‌گذشت. اسکندر شهر را در میان گرفت و به جاثلیق فرمان داد تا عراده‌ها و منجنیق‌های سنگ‌انداز را پیش آورد. به یک هفته، آن دژ بلند به چنگ آمد و سپاه اسکندر پیروزمندانه وارد شارستان شد؛ اما شاه جهان فرمان داد که هیچ کس نباید دست به خونریزی بیالاید.

در این میان، شهرگیر—از دلاوران سپاه اسکندر—پور قیدافه به نام قیدروش را به همراه همسرش (دختر فریان) اسیر کرده بود. قیدروش داماد فریان بود و مایهٔ سرافرازی و چشم و چراغ آن دیار به شمار می‌رفت. چو اسکندر از هویت قیدروش آگاه شد، چاره‌ای اندیشید تا هم جان او را برهاند و هم دوستی‌اش را به دست آورد. او وزیر خردمند خود، بیطقون، را بر تخت شاهی نشانید و تاج و سریر کیانی به او سپرد و گفت: «تو شاه شو و من در هیئت فرستاده‌ای با کمر بسته پیشت می‌آیم. چون قیدروش و عروسش را گریان پیش تو آورند، تو خشمگینانه دستور قطع سر آنان را بده. آن‌گاه من گام پیش می‌نهم و شفاعتشان را می‌کنم و تو جانشان را به من ببخش تا او مرا رهانندهٔ خویش بداند.»

چون بامدادان خورشید خنجر زرین خویش برکشید، بیطقون بر تخت نشست و اسکندر به عنوان فرستاده به خدمت ایستاد. شهرگیر، قیدروش و عروس زیبارویش را در بند پیش آورد. بیطقون تظاهر به خشم کرد و به جلاد دستور داد تا هر دو را با تیغ هندی گردن زند. در این هنگام اسکندر پیش آمد، زمین بوسید و گفت: «ای شاه، سر بیگناهان بربریدن نپسندد جهان‌آفرین؛ خون این دو را به من ببخش.» بیطقون خواهش فرستاده را پذیرفت و جان آنان را بخشید. قیدروش که خود را بدهکار این فرستادهٔ خردمند می‌دید، دل و جان به او سپرد و پذیرفت که همراه وی با پیام باژ و ساو نزد مادرش قیدافه بازگردد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: