در روزگاران کهن، شهریاری بر سرزمین هند فرمان می‌راند که او را کید می‌نامیدند؛ پادشاهی خردمند و اندیشه‌ورز که به‌جای جاه‌طلبی و افزون‌خواهی، تنها به دنبال دانش و رای روشنی‌بخش بود. او که مغزی چون بخردان و افسری چون موبدان داشت، ده شب پیاپی رویاهایی بس شگفت و پررمزوراز به خواب دید. چون بامدادان برمی‌خاست، حیرت و اندیشه بر جانش خیمه می‌زد، از این رو بفرمود تا تمامی دانایان، اخترشناسان و رای‌زنان قلمرو هند در پیشگاه او گرد آیند. کید خواب‌های خویش را یک به یک آشکار ساخت، اما دانایان از تعبیر و گشودن راز آن خواب‌های تیره فروماندند و چهره‌هایشان از بیم و فروماندگی زرد گشت.
در میان مجلس، دانایی پیش آمد و شاه را از وجود حکیمی نامدار به نام مهران آگاه ساخت؛ مردی یزدان‌پرست و بیدارکامه که از هیاهوی شهر و مردم گریخته و در دل کوهساران با آهوان و غرم‌های وحشی هم‌نشین گشته بود. او از گیاهان کوهی روزی می‌خورد و دل از مال و منال گیتی شسته بود. دانای هند کید را پند داد که تعبیر این رویاها تنها در نزد این زاهد پاک‌نهاد است.
کیدشاه بی‌درنگ پا در رکاب آورد و به همراه حکیمان دربار به سوی کوهسار پناهگاه مهران شتافت. چون به نزدیکی زاهد رسید، او را بر سر کوه دید و با حرمت و شایستگی سلام گفت. کید داستان ده خواب شگفت خویش را بر شمرد: نخست، پیل ژیانی که از سوراخ تنگ روزنه‌ای بگذشت اما خرطومش در خانه بازماند؛ دوم، تخت شاهی که از او تهی گشت و شهریاری دیگر بر آن نشست؛ سوم، پارچه کرپاس لطیفی که چهار مرد از چهار سو آن را می‌کشیدند بی‌آنکه گسسته شود؛ چهارم، مرد تشنه‌ای در کنار جویبار که ماهی بر او آب می‌ریخت اما مرد تشنه از آب می‌گریخت؛ پنجم، شهری مالامال از کوران که با شادی و بخت‌یاری به دادوستد مشغول بودند؛ ششم، شهری از بیماران که تندرستان را عیادت می‌کردند و چاره‌جوی درد آنان بودند؛ هفتم، باره‌ای دو سر و چهارپا که از دو سو می‌چرید و هیچ مخرج بیرونی نداشت؛ و هشتم، سه خم برابر نهاده که دو خم پرآب پیوسته بر یکدیگر آب می‌ریختند در حالی که خم تهی میان آن دو همچنان خشک و تشنه می‌ماند.
کید راز این خواب‌های پوررمز را بر مهران فروخواند تا زاهد گوشه‌نشین، از پرده‌های نهان روزگار پرده بردارد و سرنوشت جهان و پادشاهی او را بازگوید.