🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب

❖
85 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۴۴ - وداع کیخسرو با ایرانیان و کنیزان، سپردن تاج به لهراسب و عزیمت به کوه با پهلوانان
شاه پیروزگر، کیخسرو، چون زمان گسستن از گیتی خاکی را نزدیک دید، بر ایرانیان بانگ درود و وداع برآورد. او سپاهیان و گردان را سرتاپای در بر گرفت و با چشمانی اشک‌بار از یزدان پاک خواست تا پس از گذر از این خاک فرومایه، پاسدار آنان باشد. خروشی عظیم از میان لشکر برخاست و ولوله در شهر و بازار افتاد؛ زنان و کودکان از پرده‌ها بیرون دویدند و در هر کوی و برزن ماتم شاهی دادگر به پا شد. کیخسرو آنان را به شادمانی در پناه دادار خورشید فراخواند و یادآور شد که دل بستن به سپنجی‌سرای بس نادانی است، چرا که سروش پاک راهنمای او گشته است.

سپس شاه با دلی غمگین به ایوان شاهی درآمد؛ چهار کنیزک خورشیدچهر را بر خویش خواند و راز گسستن از جهان خاکی را با آنان در میان نهاد. بتان حرم چون خبر جدایی همیشگی را شنیدند، جامه دریدند، روی شخودند و زاری‌کنان خواهان همراهی با شاه در این سفر بی‌بازگشت شدند. اما کیخسرو یادآور شد که سرنوشت تمامی سرآمدان گیتی—از خواهران جمشید و مادرش دخت افراسیاب تا ماه آفرید دخت تور—همگی خفتن در آغوش خاک بوده است. آن‌گاه لهراسب را پیش خواند، کنیزان پاک‌جان را به او سپرد و هشدار داد تا چنان با آنان به نیکی رفتار کند که در رستاخیز پیشگاه سیاوش و کیخسرو شرمسار نگردد.

کیخسرو تاج و تخت کیانی را به لهراسب واگذار کرد و او را پند داد که جز تخم نیکی نکارد، فریفته‌ی گنج و تاج نگردد و همواره دادگری پیشه سازد. لهراسب بر خاک افتاد، زمین را بوسید و پیمان دادخواهی بست. شاه پس از وداع با نوین‌شهریار، همراه با نامداران ایران‌زمین—زال، رستم، گودرز، گیو، بیژن، گستهم، فریبرز و طوس—رو به سوی ستیغ کوه‌ها نهاد، در حالی که لشکری گران و مردم اشک‌بار تا دامنه‌ی کوهستان او را بدرقه می‌کردند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: