🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب

❖
130 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵ - پیام آشتی افراسیاب به دست شیده، پند سپاه و پافشاری کیخسرو بر کین سیاوش
افراسیاب که خود را در تنگنای نبردی بس هولناک با سپاه ایران می‌دید، فرزند دلاور خود شیده را فراخواند تا پیامی آکنده از فریب و تدبیر نزد کیخسرو برد. او به شیده فرمان داد تا پیام دهد که جنگ میان نیا و نبیره دوری از آیین ایزدی است و خون سیاوش را سرنوشت و گردش روزگار ریخت، نه خواست او. افراسیاب چهار راه پیش پای شاه ایران نهاد: نخست آنکه از خون سیاوش بگذرد و در برابر، تمام گنجینه نیاکان، تاج و تخت و سرزمین‌های ایران را پس بگیرد؛ دوم آنکه دو پادشاه خود در میدان نبرد تن‌به‌تن رزم کنند؛ سوم آنکه کیخسرو با شاهزاده‌ای جوان و دلاور چون پشنگ یا شیده پنجه در پنجه افکند؛ و چهارم آنکه در سپیده‌دم فردا، دو لشکر گران صف آراسته و دریا را از خون گل‌گون سازند.

شیده با درفش سیاه خویش شتابان روانه شد و پس از درگیری کوتاهی میان همراهانش و طلایه‌داران سپاه ایران، پیام خویش را داد. قارن کاویان از سوی کیخسرو به استقبال او رفت و پیام را دریافت کرده، نزد شاه ایران بازآمد. کیخسرو چون سخنان نیا را شنید، خنده‌ای تلخ بر لب آورد و فریبکاری او را آشکار ساخت. با این حال، بزرگان و موبدان ایران چون از رنج جنگ خسته بودند، به کیخسرو پیشنهاد کردند که پیشنهاد صلح، گنج و زمین را بپذیرد و جان خویش را در نبرد به خطر نیندازد. تنها رستم جهان‌پهلوان بود که خاموش نشست و از اندیشه آشتی با کشنده سیاوش، خشم بر دل داشت.

کیخسرو با شنیدن سخنان عافیت‌طلبانه سپاهیان، برآشفت و بیدادهای گذشته تورانیان را یادآور شد؛ شهادت مظلومانه ایرج، سر بریدن سیاوش پاک‌دامن و پیمان‌شکنی‌های مداوم افراسیاب. او ایرانیان را پند داد و آشکار ساخت که شیده اگرچه زرهی جادویی و اسبی بادپا دارد، اما بدون فرّه ایزدی در برابر تیغ دادخواهی تاب نخواهد آورد. ایرانیان از شرم سر فرود آوردند و پوزش خواستند. کیخسرو عزم خویش را جزم کرد تا خود به میدان نبرد شتافته و پاسخ فریب افراسیاب و دلاوری شیده را با شمشیر کین‌خواهی بدهد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: