چون خورشید جهان‌آرا از برج گاو سر برآورد و بانگ چکاوک در هامون پیچید، کوس و شیپور نبرد از هر دو لشکرگاه ایران و توران به آسمان رسید. جهن، فرزند افراسیاب، با سی هزار سپاهی شمشیرزن به میدان تاخت. کیخسرو چون آرایش آنان را دید، قارن کاویان را فرمان داد تا از قلب سپاه چون کوهی استوار بر جهن تاخت آورد. در میمنه نیز گستهم نوذر با درفش کاویانی چون گردبادی به حرکت درآمد. آسمان از گرد سواران بنفشه‌گون شد و زمین لبریز از خروشان رزم‌آوران گشت.
نبردی بس سهمگین آغاز شد که گردان کینه‌جوی هرگز نظیرش را ندیده بودند. آن‌قدر از تورانیان بر خاک افتادند که گردنه و هامون به دریایی از خون مبدل شد. چون شب تار فرا رسید و ماه بر دامن کوه نشست، قارن رزم‌زن پیروز گردید و جهن دلاور شکست را پذیرا شد. ایرانیان آن شب را نه به خواب و خورد، بلکه به ساختن ابزار رزم گذراندند.
با سپیده‌دمان روز بعد، کیخسرو، شهریار دادگر ایران، اندکی از گردونه و پشت سپاه دور شد. پاده گشت و رخ بر خاک تیره سایید و با چشمی پرسرشک به درگاه دادار پاک ناله برداشت: «ای داور دادگر، تو می‌دانی که من از ستم افراسیاب چه روزگار تلخی چشیده‌ام و کین پدر بر دلم سنگینی می‌کند. تو پناه ستم‌دیدگانی، ستمکار را به خون خودش مکافات کن!» پس با دلی پرکین و سرشار از فرّه ایزدی تاج بر سر نهاد و خروشان به قلب سپاه بازآمد.
بار دیگر غریو شیپورها و پیل‌گوش‌ها در دشت پیچید. افراسیاب و جهن صفوف پیلان و صندوق‌های تیراندازان را چون حصاری پیش فرستادند تا راه بر ایرانیان ببندند. تیر از صندوق پیلان چون باران فرو ریخت. کیخسرو دلاوران خویش چون آوه، سمکنان و شماخ سوری را روانه میسره و میمنه کرد و رستم دستان، زواره، گودرز، زرسب و منوشان خوزان در دو سوی شاه صف بستند.
کارزار چنان سنگین شد که زمین از خون کشته‌شدگان چون پارچه‌ای رنگین گشت. در این میان، شاه ایلا (استقیلا) نیزه‌باران‌کنان به سوی کیخسرو تاخت و نیزه‌ای بر کمرگاه شاه زد، اما جوشن کیانی آسیب ندید. کیخسرو تیغ تیز برکشید و با یک ضربت، شاه ایلا را از میان به دو نیم کرد. برز ایلا چون این زخم هولناک را دید، از بیم جان در تاریکی گریخت و تورانیان یکسره رو به فرار نهادند. افراسیاب که این خواری را دید، گریختن در پناه شب را بر کشته شدن ترجیح داد و با سپاهش به سوی ریگ آموی شتافت، در حالی که فریاد می‌زد فردا با روشنی روز انتقام خواهد گرفت.