🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب

❖
71 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۹ - نامهٔ گشودن دژ افراسیاب نزد کاووس، نیایش شاه، بند گرسیوز و خلعت گیو
چون دژ مستحکم افراسیاب به چنگ سپاه ایران افتاد و پرچم شهریار کیانی بر فراز برج‌های آن برافراشته گشت، کیخسرو فرمان داد تا دبیر خردمند درگاه با حریر چینی و کاغذ گرانمایه حاضر شود. خامه در مرکب مشک و قیر فرو رفت و شاه پیروزمند نخست به آفرین و نیایش دادار جهان‌آفرین زبان گشود؛ آن خدایی که پدیدآورنده پیل و مور است و گردون گردان به خواست او می‌چرخد. کیخسرو در نامه، فتح دژ خواب و آرام افراسیاب، به غنیمت گرفتن چهل پیل و شکست تورانیان را برشمرد و یادآور شد که قصد دارد لشکریان را به سوی چین، ماچین، مکران و پس از آن آب زره براند.

سپاهی به سرکردگی گیو، همچون باد صبا راه پیمود و مژده فتح را به دارالخلافه ایران نزد کاووس‌شاه آورد. کاووس چون از آمدن پهلوان گیو آگاه شد، بزرگان را به پیشواز فرستاد. گیو بر شاه وارد شد، زمین خدمت ببوسید و نامه کیخسرو و شرح دلاوری‌ها را برخواند. شاه پیروز از شادی جوان شد؛ از تخت کیانی فرود آمد، تاج شاهی از سر برگرفت و بر خاک تیره رو مالید و یزدان پاک را به نیایش سپاس گفت.

روز بعد، بارگاه شاهی آراسته گشت و گیو بر سریر زرین در کنار کاووس نشست. به فرمان شهریار، اسیران و غنایم را پیش آوردند. کاووس‌شاه با دیدن دختران پرده‌نشین افراسیاب، اشک در چشم گردانید و آنان را در پس پرده با پرستاران شایسته جای داد. اما چون چشمش بر گرسیوز بدکنش افتاد—همان پیمان‌شکنی که پای سیاوش معصوم را از جای جنبانده و مایه شهادت او شده بود—نفرینی سخت بر او فرستاد و دستور داد او را در دژی تاریک و تنگ نزدیک دخمه به بند کشند، در حالی که برای جهن جایگاهی مناسب‌تر تعیین شد. سپس کاووس‌شاه گنجینه‌ها و گوهرها را میان مستحقان تقسیم نمود، نامه‌های مژده پیروزی به سراسر گیتی فرستاد و پس از روزها بزم و شادمانی، خلعتی فاخر شامل طبق‌های زرین، جام‌های پیروزه، کلاه‌خود و حمایل گوهرنشان به گیو بخشید.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: