🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب

❖
91 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۰ - نامه به کیخسرو در گنگ، پذیرایی خاقان و فغفور، و سرپیچی شاه مکران
پس از آنکه پیروزی‌های شکوهمند کیخسرو بر افراسیاب به بار نشست، دبیر خردمند پیش آمد و طومار برمی‌گشود؛ نامه‌ای مالامال از ستایش ایزد پروردگار و شادمانی از روزگار به نگارش درآمد. کاووس‌شاه در این نامه فرخنده، شهریاری و پیروزبختی فرزند پاک‌نهاد خویش را ستود که چگونه بدسگالان جهان و خون‌ریزان تیره روزگار—به‌ویژه افراسیاب ستم‌پیشه، قاتل نوذر تاجدار و سیاوش پاک‌دامن—را آواره و خوار ساخته است. او از کیخسرو خواست تا کین‌خواهی را تا دورترین کرانه‌های توران، مکران و دریای چین پی گیرد و جهان را از لوث وجود نابخردان پاک گرداند.

گیو، پهلوان بیدارتبار، نامه ممهور را برگرفت و بی‌درنگ تا گنگ‌دژ شتافت. کیخسرو با شنیدن پیام نیا، بزم شادی برافروخت و سه روز به شادمانی نشست. روز چهارم، خفتان‌ها و سلاح‌های نبرد میان سپاهیان تقسیم شد و کیخسرو بخشی از لشکر نامدار را به گستهم، فرزند نوذر، سپرد تا انضباط مرزها را پاس دارد. سپس خود راه شاهوار چین را پیش گرفت.

در میان راه، کیخسرو بر گرد باغ سیاوش و محل ریخته شدن خون بی‌گناه پدر گشت و با دلی پرکین و چشمانی گریان دست به درگاه داور پاک برداشت و پیمان بست که خون افراسیاب را همانند آب بر آن خاک بریزد. آنگاه فرستادگان دانایی به سوی فغفور چین، خاقان و سالار مکران روانه ساخت تا ایشان را به دادگری و فرمانبرداری فراخواند؛ با این شرط که آذوقه سپاه را فراهم کنند، وگرنه آتش نبرد دامن‌گیرشان خواهد شد.

فغفور و خاقان چین سخنان فرستاده را با گرمی و فروتنی پذیرفتند، سر تسلیم فرود آوردند و سه منزل به پیشواز شهریار ایران شتافتند. شهرها را آراستند، دیبا بر دیوارها آویختند و زعفران و درم نثار قدم کیخسرو کردند. سه ماه تمام، پادشاه ایران در چین پذیرایی شد و هدیه‌های بی‌شمار یافت. اما چون فرستاده کیخسرو به مکران رسید، شاه مکران سر از باد غرور برافراخت، فرستاده را خوار داشت و پیام فرستاد که مکران دیار مردان جنگی است و اجازه عبور هیچ سپاهی را نخواهد داد. بدین‌سان، کیخسرو پس از سپردن سپاه در ختن به رستم، روی به سوی مکران نهاد تا پاسخ سرکشی سرکش مکران را با تیغ جان‌شکار بدهد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: