🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب

❖
59 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۶ - کشتن افراسیاب و گرسیوز به دست کیخسرو، نیایش در آذرگشسب و داد و دهش بر جهان
جهاندار کیخسرو با تیغی بران و دلی مالامال از کین سیاوش بر سر افراسیاب ایستاد. افراسیاب تیره‌بخت، چو مرگ را به چشم دید، ناله برآورد و گفت: «ای نواده من، چرا می‌خواهی نیاکان خویش را به تیغ بی‌دریغ بسپاری؟» کیخسرو پاسخ داد: «ای بدکنش سزاوار نفرین! نخست از جان برادرت اغریرث می‌گویم که نیکی کرد و تو جانش بگرفتی؛ سپس از نوذر شهریار و سیاوش پاک‌تن که چون گوسفند سرشان را بریدی. اکنون زمان بادافره ایزدی و مکافات ستمگری‌های توست.» افراسیاب تمنا کرد تا بار دیگر دخترش فرنگیس را ببیند، اما کیخسرو آتش کین در دل برافروخت و یادآور شد که او بر پدر بی‌گناهش چه ستم‌ها راند. پس ششمثال تیغ هندی را برکشید و سر از تن افراسیاب جدا کرد؛ چنان که موی سپید و ریش او به خون لعل‌گون رنگین گشت.

پس از آن، نوبت به گرسیوز رسید؛ همان بدسگالی که خنجر و تشت زهرآگین را برای کشتن سیاوش فراهم آورده بود. او را نیز نالان و به بند گران پیش کشیدند. کیخسرو ستم‌های رفته بر ایرج، فریدون، نوذر و سیاوش را برشمرد و فرمان داد تا جلاد، گرسیوز را نیز از میان به دو نیم کند و پیکرش را بر روی تن افراسیاب بیفکند. چون کین دیرینه برآورده شد و جهان از لوث وجود ظالمان پاک گردید، شاه فرخنده رو به سوی آتشکده مقدس آذرگشسب نهاد. یک شبانه‌روز پیشگاه دادار جهان به نیایش ایستاد، زر و گوهر فراوان بر آتش مقدس برافشاند و به گنجور خود، زرسب، دستور داد تا خروارها درم و دینار میان موبدان، نیازمندان و تهی‌دستان تقسیم کند. آن‌گاه بر تخت کیانی تکیه زد و نامه‌های فتح و دادگری به سراسر گیتی فرستاد تا جهانیان بدانند که روزگار ستم به پایان رسیده و فرّه ایزدی بر زمین سایه افکنده است.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: