🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب

❖
34 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۶ - پاسخ کیخسرو به شیده: پیشنهاد نبرد تن‌به‌تن، هراس افراسیاب از خواب و اصرار پسر بر جنگ
شاه کیخسرو، خشمگین از زبان‌آوری‌ها و تاخیرهای لشکر توران، قارنِ نیک‌خواه را فراخواند تا پاسخ قاطع ایران را به اردوگاه دشمن ببرد. او اعلام داشت که روزگار سخن‌پردازی به پایان رسیده و پهلوان واقعی در میدان رزم شتاب می‌ورزد، نه در اطاله کلام. کیخسرو هرگونه پیشنهاد پاداش، اسب، زر و گنجینه را خوار شمرد و یادآور شد که این جهان سپنجی بر هیچ‌کس پایدار نخواهد ماند. او به پروردگار جهان و تاج و فرّ نیاکانش سوگند یاد کرد که فرجام این نبرد به خواست یزدان رقم خواهد خورد و تمام سرزمین، گنج و تاج زرین تورانیان از آنِ ایرانیان خواهد شد.

شاه جوان ایران پیشنهاد شیده برای نبرد تن‌به‌تن را صریحاً پذیرفت و سوگند خورد که هیچ پهلوانی از سپاه ایران را به یاری نخواهد خواست؛ فردا به هنگام سپیده‌دم، تنها او خواهد بود و شیده و دشت نبرد و تیغ تیز. کیخسرو هشداری سهمگین فرستاد که شیده نه از روی اختیار، بلکه به کشش تقدیر و کین‌خواهی خون پاک سیاوش به این مسلخ کشیده شده است تا دادگری ایزدی محقق گردد. او تأکید کرد که اگر در این نبرد پیروز شود، بی‌درنگ سپاهیان دو طرف را به هم خواهد آویخت و دشتی از خون به پا خواهد کرد.

چون قارن پیامِ لبریز از هیبت شاه را به درفش سیاه شیده رسانید و هیچ سخنی را پوشیده نگذاشت، شیده با دلی بریان و مضطرب نزد پدرش افراسیاب شتافت. سالار توران چون پاسخ سخت کیخسرو را شنید، آهی سرد از سینه برآورد و رخسارش زرد گشت. در آن لحظه، کابوس مهیب و خواب شومی که سال‌ها پیش دیده بود و راز آن را از همگان پنهان می‌داشت، در برابر دیدگانش زنده شد. افراسیاب دریافت که خورشید اقبالش به شیب گراییده و هلاک تورانیان نزدیک است.

با دلی شکسته و پرهراس، افراسیاب فرزندش را پند داد تا دست‌کم دو روز دست از جنگ بردارد و نبرد فردا را به تأخیر اندازد، چرا که نگران پرپر شدن جوانان توران بود. اما شیده که غرور جوانمردی و کینه‌توزی چشمانش را تیره کرده بود، ناله و ترادید پدر را خوار انگاشت. او سوگند یاد کرد که با برآمدن خورشید فردا، به میدان خواهد رفت و گرد از نهاد کیخسرو برخواهد آورد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: