🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
26 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵۱ - تصمیم کسری به لشکرکشی و حرکت به سوی گرگان
کسری نوشین‌روان، پادشاه دادگر و بافرّ ساسانی، در گردآمدن بزرگان و سالاران سپاه، زبان به پند و عتاب گشود. او سپاس ایزد پاک را به جای آورد و یادآور شد که تن‌آسانی و بزم‌جویی، دلیری و گردی را از یادها می‌برد؛ چرا که هر آن کس که سختی و رنج نبرد، به گنج و آسایش دست نیابد. شاه فرمان داد تا با برآمدن ماه نو، سپاهیان از هر سو آماده رزم شوند و لشکری بیکران به سوی خراسان رانده شود تا جهان از بدی و تبهکاری پاک گردد و دادگری سرتاسر گیتی را فراگیرد.

نامداران و بزرگان، چون خشم و عزم راسخ شهریار را دیدند، سر بر خاک پوزش نهادند و وفاداری خویش را فریاد زدند و پیمان بستند که در هیچ رزمگاهی از فرمان شاه سر نتابند. با برآمدن هلال ماه نو بر تارمی لاژوردین، غوغا و بانگ کوس در بارگاه درافتاد. چون خورشید رخشان جهان را زرین ساخت، خروش کوس و ناله نای و شیپور بلند شد و دهل‌زنان پیلانِ رویین‌خم را آراستند.

یزدگردِ دبیر و اردشیرِ موبد، به دستور شاه، نامه‌های شهریاری به همه مرزداران و بزرگان نگاشتند و آنان را از بزم‌آرایی بازداشته و به آماده‌باش رزمی فراخواندند؛ همچنین نامه‌ای به خاقان چین و فغانیش فرستاده شد. آن‌گاه کسری سپاهی انبوه از مدائن بیرون کشید؛ چنان سپاهی که جهان گویی جز دریا جای دگری نداشت. از کوه تا کوه پهنه زمین از درفش کیانی و لشکریان شاه پوشیده گشت. چون سپاه به گرگان رسید، گرد و غبار لشکر خورشید را در آسمان پنهان ساخت. در آن مرزوبوم، پادشاه مدتی را به شکار در کوه و مرغزار گذراند تا سپاهیان بیاسایند و آماده نبردهای پیش‌رو شوند.
#1
چنین داد پاسخ که یزدان سپاس
✦
کزو دارم اندر دو گیتی هراس
#2
که ایشان نجستند جز خواب وخورد
✦
فراموش کردند گرد نبرد
#3
شما را بر آسایش و بزمگاه
✦
گران شد چنینتان سر از رزمگاه
#4
تن آسان شود هرک رنج آورد
✦
ز رنج تنش باز گنج آورد
#5
به نیروی یزدان سرماه را
✦
بسیجیم یک سر همه راه را
#6
به سوی خراسان کشم لشکری
✦
بخواهم سپاهی ز هرکشوری
#7
جهان از بدان پاک بی‌خوکنم
✦
بداد ودهش کشوری نو کنم
#8
همه نامداران فروماندند
✦
به پوزش برو آفرین خواندند
#9
که ای شاه پیروز با فر و داد
✦
زمانه به دیدار توشاد باد
#10
همه نامداران تو را بنده‌ایم
✦
به فرمان و رایت سرافگنده‌ایم
#11
هرآنگه که فرمان دهد کارزار
✦
نبیند ز ما کاهلی شهریار
#12
ازان پس چو بنشست با رای‌زن
✦
بزرگان وکسری شدند انجمن
#13
همی‌بود ازین گونه تا ماه نو
✦
برآمد نشست از برگاه نو
#14
تو گفتی که جامی ز یاقوت زرد
✦
نهادند بر چادر لاژورد
#15
بدیدند بر چهرهٔ شاه ماه
✦
خروشی برآمد ز درگاه شاه
#16
چو برزد سر از کوه رخشان چراغ
✦
زمین شد به کردار زرین جناغ
#17
خروش آمد و نالهٔ گاو دم
✦
ببستند بر پیل رویینه خم
#18
دمادم به لشکر گه آمد سپاه
✦
تبیره زنان برگرفتند راه
#19
بدرگاه شد یزدگرد دبیر
✦
ابا رای‌زن موبد اردشیر
#20
نبشتند نامه به هر کشوری
✦
بهر نامداری و هرمهتری
#21
که شد شاه با لشکر از بهر رزم
✦
شما کهتری را مسازید بزم
#22
بفرمود نامه بخاقان چین
✦
فغانیش راهم بکرد آفرین
#23
یکی لشکری از مداین براند
✦
که روی زمین جز بدریا نماند
#24
زمین کوه تاکوه یک سر سپاه
✦
درفش جهاندار بر قلبگاه
#25
یکی لشکری سوی گرگان کشید
✦
که گشت آفتاب از جهان ناپدید
#26
بیاسود چندی ز بهر شکار
✦
همی‌گشت درکوه و در مرغزار

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: