🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود

❖
50 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۵۰ - مشورت کسری با بزرگان درباره جنگ با خاقان
خبرهای گران و ناخوشایند از مرزهای شرقی به گوش کسری نوشین‌روان، شهریار بزرگ ایران، رسید. گزارش‌ها حاکی از آن بود که خاقان چین، پادشاهی پرقدرت و کینه‌توز، بر هیتالیان تاخته و شکست سنگینی بر آنان وارد آورده است. سپاهیان خاقان لحظه‌ای زین از پشت اسبان برنداشته و دو بهره از لشکر غاتفر، سالار هیتالیان، را خسته و کشته ساخته بودند؛ تا آنجا که هیتالیان متلاشی‌شده ناچار دست به دامن تخمهٔ بهرام گور شده و شاهی نو بر تخت نشانده بودند. همچنین شاه چغانی نیز در برابر شوکت نوظهور خاقان سر فرود آورده بود.

کسری با دلی پراندیشه فرمان داد تا ایوان بارگاه را بیارایند و موبدان، دبیران و سالارافخمان کشور گرد آیند. در این انجمن، اردشیر موبد موبدان، شاپور و یزدگرد دبیر، و دیگر فرزانه دانا در کنار تخت شاهی نشستند. نوشین‌روان راز دل گشود و گفت: «از مرزهای توران، از هیتال و چاچ و چین و ختن، آگاهی‌های ناپسندی آورده‌اند. خاقان چین که از نژاد افراسیاب و ارجاسب است، بر غاتفر پیروز شده و سر به خورشید می‌ساید. او سرزمینی را که زیرفرمان ماست و چینیان بدان پشت‌گرم بوده‌اند در نوردیده و مردمانش را به رنج افکنده است. کنون رای شما در برابر پیروزی‌های خاقان و بیم درازدستیاو به مرزهای ایران چیست؟»

بزرگان و دانایان ایران بر پا خاستند و شاه را آفرین خواندند. آنان در پاسخ گفتند که مرز هیتال همواره زیستگاه اهریمن‌صفتان و دشمنان دوزبان ایران بوده است و شکست آنان چیزی جز بادافره و کیفر دادگرانهٔ ایزد به خاطر ستمی که بر پیروزشاه راندند و آن چراغ جهان را ناگهان کشتند، نیست. با این حال، دانایان دربارهٔ خاقان یادآور شدند که او خشمگین و غرورآفرین شده است؛ اما از شاه خواستند تا با شتاب به سوی خراسان لشکر نکشد، چرا که خالی ماندن مرکز ایران ممکن است قیصر روم را گستاخ ساخته و لشکر رومیان را به پویه‌داری و کینه‌جویی در خاک ایران وادارد.

انوشیروان چون سخنان بزرگان را به گوش هوش شنید و پاسخ‌های آنان را سنجید، دریافته که خو گرفتن سپاهیان به بزم و آرامش، شور و شوکت رزم‌جویی را در دل‌هایشان افسرده کرده است و بزرگان بیش از آنکه خواهان نبردی گران با خاقان باشند، دل به عافیت و پاسداری از مرزهای کهن بسته‌اند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: