🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی اسکندر

❖
18 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۷ - رسیدن سکندر به کوه لاژورد و خانهٔ یاقوت، جسد گرازسر و هشدار مرگ از چشمهٔ شور
پس از یک ماه پیمودن راه‌های سخت و جان‌فرسا، سکندر و سپاهش به کوهی شگفت و خاموش رسیدند که هیچ جانوری در پناه آن به چشم نمی‌آمد. بر تارک این کوه، خانه‌ای خشان از یاقوت زرد بر بستر لاژوردین ستیغ خودنمایی می‌کرد. درون خانه، قندیل‌های کریستالی آویخته بود و در میان صحن، چشمه‌ای از آب شور می‌جوشید. نزدیک چشمه، دو تخت زرین نهاده بودند که بر یکی از آن‌ها پیکر شوربختی خفته بود؛ تنش انسان اما سرش چون گراز بود و بر بستری از کافور و زیر چادری از دیبا به خواب ابدی فرو رفته بود. چراغ آن خانه گوهر سرخی بود که روشنی‌اش سراسر دشت و کوه را فرامی‌گرفت. اما هر که قدم درون آن خانه می‌نهاد یا قصد ربودن چیزی می‌کرد، تپش و لرزه‌ای مرگبار بر بدنش می‌افتاد. ناگهان خروشی سهمگین از چشمهٔ آب شور برخاست که سکندر را پند داد و او را از آزمندی بازداشت و آشکارا خبر داد که خورشید عمرش به غروب نزدیک شده و تخت شهریاری‌اش به‌زودی بی‌شاه خواهد شد. سکندر هراسان و سراسیمه چون دود به لشکرگاه برگشت، نام پروردگار را بر زبان جاری ساخت و اندوهگین و اشکان، راه بیابان پیش گرفت.
#1
همی رفت یک ماه پویان به راه
✦
به رنج اندر از راه شاه و سپاه
#2
چنین تا به نزدیک کوهی رسید
✦
که جایی دد و دام و ماهی ندید
#3
یکی کوه دید از برش لاژورد
✦
یکی خانه بر سر ز یاقوت زرد
#4
همه خانه قندیلهای بلور
✦
میان اندرون چشمهٔ آب شور
#5
نهاده بر چشمه زرین دو تخت
✦
برو خوابنیده یکی شوربخت
#6
به تن مردم و سر چو آن گراز
✦
به بیچارگی مرده بر تخت ناز
#7
ز کافور زیراندرش بستری
✦
کشیده ز دیبا برو چادری
#8
یکی سرخ گوهر به جای چراغ
✦
فروزان شده زو همه بوم و راغ
#9
فتاده فروغ ستاره در آب
✦
ز گوهر همه خانه چون آفتاب
#10
هرانکس که رفتی که چیزی برد
✦
وگر خاک آن خانه را بسپرد
#11
همه تنش بر جای لرزان شدی
✦
وزان لرزه آن زنده ریزان شدی
#12
خروش آمد از چشمهٔ آب شور
✦
که ای آرزومند چندین مشور
#13
بسی چیز دیدی که آن کس ندید
✦
عنان را کنون باز باید کشید
#14
کنون زندگانیت کوتاه گشت
✦
سر تخت شاهیت بی‌شاه گشت
#15
سکندر بترسید و برگشت زود
✦
به لشکرگه آمد به کردار دود
#16
وزان جایگه تیز لشکر براند
✦
خروشان بسی نام یزدان بخواند
#17
ازان کوه راه بیابان گرفت
✦
غمی گشت و اندیشهٔ جان گرفت
#18
همی راند پر درد و گریان ز جای
✦
سپاه از پس و پیش او رهنمای

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: