چون سکندر لشکر خویش را پرشتاب راند، به مرز و بوم برهمنان پارسا رسید تا از کردارهای پیشینیان و رازهای کهن از آن پرهیزگاران پرسش کند. برهمنان که از نزدیک شدن سپاه شاه آگاه شدند، گرد هم آمدند و نامه‌ای سراسر پند و آفرین به دست فرستاده‌ای برهنه که لنگری از بیخ گیاه بر میان داشت، نزد سکندر فرستادند. آنان در نامه نوشتند: «ای شهریار بزرگ، یزدان جهان را به تو سپرده است؛ در این دیار بی‌ارزش که جایگاه پرستندگان خدای است چه می‌جویی؟ اگر از پی خواسته آمده‌ای، بدان که خردت کاستی یافته؛ چه نزد ما جز شکیبایی و دانش نیست و دانش را کس نمی‌تواند به زور از ما بستاند.»
سکندر چون نامه را خواند و فرستاده برهنه را دید، از آز و زیاده‌خواهی شرمگین شد و پند آنان را پذیرفت. او سپاه گران خویش را در همان‌جا بازداشت و تنها با فیلسوفان و دانشمندان رومی به سوی برهمنان راند. پرهیزگاران کوه‌نشین که از آمدن بی‌گزند شاه آگاه شدند، به پیشوازش شتافتند. آنان پوششی جز برگ درختان و چرم نخچیر نداشتند، خوراکشان تخم گیاهان و میوه‌های کوهی بود و از رزم و نبرد برآسوده، بر دشت و کوه برهنه می‌زیستند.
سکندر از شیوه زیست، خور و خواب و آسایش آنان پرسید. برهمنان پاسخ دادند: «آدمی که برهنه از مادر زاده می‌شود، نباید به جامه‌های ناپایدار نازد. زمین بستر ماست و آسمان پوشش ما. جهانجوی چرا برای چیزی بکوشد که ارزش رنج ندارد؟ چون از این سرای سپنج بگذرد، زر و تاجش بر جای ماند و تنها نیکی با او به خاک خواهد رفت.»
پس سکندر پرسش‌های فلسفی خویش را آغاز کرد: «آیا در جهان آشکار فزون‌تر است یا نهان؟ زندگان بیشترند یا مردگان؟ خشکی فزون‌تر است یا آب؟ و گناهکارترین جنبنده بر روی زمین کیست؟» برهمن حکیم پاسخ داد: «اگر مردگان را بشماری، زندگان در برابرشان هیچ‌اند؛ خاک نگهدارنده آب است؛ و گناهکارترین جنبنده، آدمی است که از کین و آز، خرد را گم کرده است. تو که می‌خواهی گیتی را تصرف کنی و خاک سیاه را بیاشوبی، آرزویت جانت را به دوزخ می‌کشد.»
چون سکندر از راز آز و نیاز پرسید، برهمن گفت: «آز و نیاز دو دیو دست‌اندرکارند؛ یکی از کمی خشک‌لب است و دیگری از فزونی بی‌خواب. خنک آن کس که جانش پذیرای خرد شد.» سکندر از این سخنان چشم پرآب و چهره زرد کرد و گفت: «هر چه از گنج و خواسته بخواهید از شما دریغ ندارم.» برهمنان لبخند زدند و گفتند: «در مرگ و پیری را بر ما ببند!» سکندر پاسخ داد: «مرگ به خواست من نیست و هیچ‌کس را از چنگال آن رهایی نباشد.» برهمن گفت: «چون می‌دانی که مرگ و پیری را چاره‌ای نیست، چرا جهان را به کوشش می‌جویی و گل زهرآگین می‌بویی؟ رنجت برای تو ماند و گنجت به دشمن رسد.»
سکندر بیداردل پاسخ داد که آدمی بنده بخشش و تقدیر کردگار است و گذر از خواست آسمان ممکن نیست. سپس فرمان داد تا به آنان آزار نرسانند و بدون دریافت هیچ خواسته یا چپاول، آرام و بی‌زیان آن سرزمین را ترک کرد و راه خاور را پیش گرفت.