✦

دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان رستم و اسفندیار

❖

55 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۱۰ - پاسخ رستم به اسفندیار: پند پرهیز از آز، دعوت به بزم و تن ندادن به بند

چو بشنید رستم ز بهمن سخن

✦

پراندیشه شد مغز مرد کهن

چنین گفت کآری شنیدم پیام

✦

دلم شد به دیدار تو شادکام

ز من پاسخ این بر به اسفندیار

✦

که ای شیردل مهتر نامدار

هرانکس که دارد روانش خرد

✦

سر مایهٔ کارها بنگرد

چو مردی و پیروزی و خواسته

✦

ورا باشد و گنج آراسته

بزرگی و گردی و نام بلند

✦

به نزد گرانمایگان ارجمند

به گیتی بدین سان که اکنون تویی

✦

نباید که داری سر بدخویی

بباشیم بر داد و یزدان‌پرست

✦

نگیریم دست بدی را به دست

سخن هرچ بر گفتنش روی نیست

✦

درختی بود کش بر و بوی نیست

#10

وگر جان تو بسپرد راه آز

✦

شود کار بی‌سود بر تو دراز

#11

چو مهتر سراید سخن سخته به

✦

ز گفتار بد کام پردخته به

#12

ز گفتارت آن کس بدی بنده شاد

✦

که گفتی که چون تو ز مادر نزاد

#13

به مردی و گردی و رای و خرد

✦

همی بر نیاکان خود بگذرد

#14

پدیدست نامت به هندوستان

✦

به روم و به چین و به جادوستان

#15

ازین پندها داشتم من سپاس

✦

نیایش کنم روز و شب در سه‌پاس

#16

ز یزدان همی آرزو خواستم

✦

که اکنون بتو دل بیاراستم

#17

که بینم پسندیده چهر ترا

✦

بزرگی و گردی و مهر ترا

#18

نشینیم یک با دگر شادکام

✦

به یاد شهنشاه گیریم جام

#19

کنون آنچ جستم همه یافتم

✦

به خواهشگری تیز بشتافتم

#20

به پیش تو آیم کنون بی‌سپاه

✦

ز تو بشنوم هرچ فرمود شاه

#21

بیارم برت عهد شاهان داد

✦

ز کیخسرو آغاز تا کیقباد

#22

کنون شهریارا تو در کار من

✦

نگه کن به کردار و آزار من

#23

گر آن نیکویها که من کرده‌ام

✦

همان رنجهایی که من برده‌ام

#24

پرستیدن شهریاران همان

✦

از امروز تا روز پیشی همان

#25

چو پاداش آن رنج بند آیدم

✦

که از شاه ایران گزند آیدم

#26

همان به که گیتی نبیند کسی

✦

چو بیند بدو در نماند بسی

#27

بیابم بگویم همه راز خویش

✦

ز گیتی برافرازم آواز خویش

#28

به بازو ببندم یکی پالهنگ

✦

بیاویز پایم به چرم پلنگ

#29

ازان سان که من گردن ژنده پیل

✦

ببستم فکندم به دریای نیل

#30

چو از من گناهی بیابد پدید

✦

ازان پس سر من بباید برید

#31

سخنهای ناخوش ز من دور دار

✦

به بدها دل دیو رنجور دار

#32

مگوی آنچ هرگز نگفتست کس

✦

به مردی مکن باد را در قفس

#33

بزرگان به دانش بیابند راه

✦

ز دریا گذر نیست بی‌آشناه

#34

همان تابش مهر نتوان نهفت

✦

نه روبه توان کرد با شیر جفت

#35

تو بر راه من بر ستیزه مریز

✦

که من خود یکی مایه‌ام در ستیز

#36

ندیدست کس بند بر پای من

✦

نه بگرفت پیل ژیان جای من

#37

تو آن کن که از پادشاهان سزاست

✦

مدار آز را دیو بر دست راست

#38

به مردی ز دل دور کن خشم و کین

✦

جهان را به چشم جوانی مبین

#39

به دل خرمی دار و بگذر ز رود

✦

ترا باد از پاک یزدان درود

#40

گرامی کن ایوان ما را به سور

✦

مباش از پرستندهٔ خویش دور

#41

چنان چون بدم کهتر کیقباد

✦

کنون از تو دارم دل و مغز شاد

#42

چو آیی به ایوان من با سپاه

✦

هم‌ایدر به شادی بباشی دو ماه

#43

برآساید از رنج مرد و ستور

✦

دل دشمنان گردد از رشک کور

#44

همه دشت نخچیر و مرغ اندر آب

✦

اگر دیر مانی بگیرد شتاب

#45

ببینم ز تو زور مردان جنگ

✦

به شمشیر شیر افگنی گر پلنگ

#46

چو خواهی که لشکر به ایران بری

✦

به نزدیک شاه دلیران بری

#47

گشایم در گنجهای کهن

✦

که ایدر فکندم به شمشیر بن

#48

به پیش تو آرم همه هرچ هست

✦

کجا گرد کردم به نیروی دست

#49

بخواه آنچ خواهی و دیگر ببخش

✦

مکن بر دل ما چنین روز دخش

#50

درم ده سپه را و تندی مکن

✦

چو خوبی بیابی نژندی مکن

#51

چو هنگام رفتن فراز آیدت

✦

به دیدار خسرو نیاز آیدت

#52

عنان با عنان تو بندم به راه

✦

خرامان بیایم به نزدیک شاه

#53

به پوزش کنم نرم خشم ورا

✦

ببوسم سر و پای و چشم ورا

#54

بپرسم ز بیدار شاه بلند

✦

که پایم چرا کرد باید به بند

#55

همه هرچ گفتم ترا یاد دار

✦

بگویش به پرمایه اسفندیار

داستان رستم و اسفندیار

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما