🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
54 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۴ - خفتن لهاک و فرشیدورد در بیشه، کشته شدنشان به دست گستهم و نیایش زخمی بر سر چشمه
چون گرد نبرد دوازده رخ فرونشست، لهاک و فرشیدورد، دو دلاور شکست‌خوردهٔ ویسه‌نژاد، هراسان از کین‌خواهی ایرانیان گام در راه فرار نهادند و هفت فرسنگ راه را شتابان پیمودند. در آن میان به بیشه‌ای سرسبز و نزه رسیدند؛ جویباری روان، سایه‌ای دلپذیر و مرغان و نخچیران فراوان در آن جای گرفته بود. تشنه و خسته، از باره‌ها فرود آمدند، بر گرد مرغزار به شکار پرداختند و از گوشت نخچیر کبابی ساختند و بخوردند. پس از خوان، سر بر خاک نهادند تا در خوابی خوش خستگی بزدایند. لهاک غنود و فرشیدورد به پاسبانی پرداخت، اما سرانجام خواب بر دیدگان غمگین هر دو چیره شد.

در همان هنگام، گستهم، پهلوان خستگی‌ناپذیر ایران که در پی دو برادر می‌تاخت، به آن بیشه رسید. اسب تکاور گستهم با شنیدن بوی باره‌های تورانی خروشی برآورد و بارهٔ لهاک نیز پاسخ داد. از شيههٔ اسبان، لهاک و فرشیدورد سراسیمه از خواب پریدند. فرشیدورد برادر را هشدار داد که دشمن در پی رسیده است و گریختن شایستهٔ شیران نیست. آنان بر زین نشستند و رو به سوی دشت و هامون نهادند. چون از بیشه بیرون آمدند، دیدند که گستهم یکه‌وپنها در پی ایشان می‌تازد.

در هامون، گستهم چون شیری ژیان نعرواکش بر آنان تاخت و بارانی از تیر خدنگ بر ایشان باریدن گرفت. تیری سهمگین از کمان گستهم بر تارک فرشیدورد نشست، چنان‌که مغز و خونش درهم‌آمیخت و دردم از باره فرو افتاد و جان داد. لهاک با دیدن پیکر غرق به خون برادر، از جان خویش سیر شد؛ با دیده‌ای تیره و دلی پردرد کمان کشید و به تیغ زدن پرداخت. نبردی سخت و نزدیک میان آن دو درگرفت و هر دو پهلوان زخمی گران برداشتند. اما گستهم کینه‌جوی دست یافت و تیغ بران بر گردن لهاک فرود آورد؛ سر لهـاک چون گوی بر خاک افتاد.

سپهر گردان بدین‌گونه مهر خویش از پرورده‌اش برید. گستهم پیروز شد اما تنش از زخم‌های کاری شمشیر چنان شکافته بود که تو گفتی بند از بندش می‌گسست. خسته و ناتوان، خمیده بر زین باره راند تا به چشمه‌ساری رسید. از اسب فرود آمد، باره را به درختی ببست، آب بسیار نوشید و بر خاک تیره غلتید. آن‌گاه با تنی چاک‌چاک رو به درگاه یزدان پاک آورد و نالید: «ای کردگار جهان، دل دلاوری چون بیژن گیو را بر من بسوزان تا مرا زنده یا مرده به لشکرگاه ایران برد و سر این دو سرکش تورانی را نزد کیخسرو شاه فرستد، تا شهریار بداند که گستهم تا آخرین نفس با نام و افتخار زیست و در راه میهن جان باخت.»

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: