🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
53 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۶ - پیام پیران به افراسیاب: گزارش مرگ هومان و نستیهن و درخواست آمدن شاه به کین
چون پیران ویسه شکست و تباهی را در اردوگاه خویش دید، نخست به بازسازی نیروها پرداخت؛ اسبان شایسته را از گله‌ها گرد آورد، پیادگان را سوار کرد و به هر یک دو اسب بخشید و درهای گنجینه‌های کهن را گشود تا با اعطای زر و دینار، دل لشکریان افسرده را گرم دارد. آن‌گاه در خلوت شب، پیکی خردمند، گوینده، گرد و دبیر برگزید تا پیامی سرنوشت‌ساز را به شهریار توران، افراسیاب، بررساند.

پیران در این پیام، ابتدا مقام پادشاهی افراسیاب را ستود و خویشتن را بنده‌ای گنه‌کار خواند که جز نگران بودن بر جان و سپردن کی‌خسرو به ایران، گناهی ندارد و آنچه گذشت را تقدیر ایزدی دانست. سپس گزارش نبرد خونین گنابد را بازگفت: این‌که چگونه سپاه ایران به فرماندهی گودرز در موضع استوار زیبد کمین کرده و از کوه پایین نیامدند؛ و چگونه هومان، برادر دلاورش، خشمگینانه به میدان رزم شتافت اما به دست بیژن، فرزند گیو، از پای درآمد و سرو بلندش بر خاک افتاد. وی افزود که پس از هومان، نستیهن نیز با ده هزار سوار جنگجو سپیده‌دم به دشمن تاخت، اما او نیز به دست همان بیژن گردن زده شد.

سپهسالار توران شرح داد که چگونه از فرط دردمندی، لشکریان را به نبردی سهمگین تا تاریکی شب کشاند، اما نهصد تن از بزرگان توران سر از تنشان جدا گشت و دو سوم سپاهیان مجروح و دل‌شکسته شدند، در حالی که ایرانیان پیروزمندانه کمر به کین بسته‌اند. پیران هم‌چنین خبر هولناک دیگری را افشا کرد: این‌که کی‌خسرو خود با سپاهی گران در راه است تا پشتیبان گودرز باشد. پیران هشدار داد که اگر افراسیاب خود با تمامی نیروی توران به میدان نبرد نیاید و کمر به کین‌خواهی نبندد، هیچ‌کس در توران باقی نخواهد ماند تا داد کشته‌شدگان را بستاند.

پیک هوشمند چون بادپای سمند را برنشست، شب و روز بدون هیچ آسایش و خوابی پیش تاخت تا به کاخ افراسیاب رسید و پیام پیران را رسانید. با شنیدن این گزارش سوزناک، رخسار افراسیاب زرد شد و دلش از غم هومان، نستیهن و نهصد پهلوان نامدار پرخون گشت؛ چرا که دریافت حلقه‌چنگال خشم دشمن بر توران تنگ‌تر شده و تاخت‌تاز پلنگ‌آسا، کشورش را در آستانه نابودی قرار داده است.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: