🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
54 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۵ - یافتن گستهم خسته در مرغزار، بستن زخم‌ها و بردن او با پیکر لهاک و فرشیدورد نزد شاه
تمام شب، گستهم پهلوان از شدت دردهای جانکاه بر خاک مرغزار می‌پیچید و چون ماری زخم‌خورده ناله می‌سراد. با دمیدن سپیده دم و روشن شدن جهان از فروغ خورشید، بیژن نگران و جویان بر گرد آن مرغزار می‌گشت تا نشانی ز یار گمگشته خویش بیابد. ناگهان از دوردست، اسب سمند گستهم پدیدار شد؛ باره‌ای بادپا و بی‌سوار که لگام گسیخته و زینش واژگون گشته بود، و رکاب و کمندش به خون سرخ رنگین شده بود. بیژن با دیدن آن اسب بی‌صاحب، هوش از سرش پرید و چون شیری ژیان خروش برداشت و در غم دوست مهربانش زاری کرد.

بیژن رد پای اسب را تا کنار چشمه‌ساری دنبال کرد و ناگهان گستهم را دید که با جوشن و کلاه‌خود خاک‌آلود و آغشته به خون، بر روی خاک افتاده است. بیژن شتابان از اسب شبرنگ خویش فرود آمد، گستهم را آغوش کشید و قبای رومی و ترگ را از سر و تن او برگرفت. با دیدن تن زرد و پرخون پهلوان، بیژن بر زخم‌های او صورت نهاد و های‌ها گریست. اما گستهم چشمان خسته برگشود و دم زد و گفت: «ای دوست نیک‌خواه، مرا درد و اندوه تو سخت‌تر از مرگ خویش است. خنجر چاره بردار و مرا تا زنده‌ام نزد شهریار برسان تا یک بار دیگر چهره کی‌خسرو را ببینم. یزدان به دست من دو دشمن کینه‌توز، یعنی لهاک و فرشیدورد را به خاک افکند؛ سرها و سلاحشان را بر زین برکش تا شاه بداند که من سر به خیره در باد نداده‌ام.»

بیژن با شنیدن سخنان گستهم، بر زخم‌های او نمد زین نهاد و جامه خویش را چاک زد تا تن او را ببندد. سپس بر فراز تپه‌ای رفت و چند سوار فراری تورانی را دید. چون برقی از فراز کوه سرازیر شد، دو تن را به تیغ گذراند و سومی را به کمند گرفت و امان داد تا در جابجایی پیکرها یاریش کند. بیژن سرها و پیکرهای لهاک و فرشیدورد را بر اسبانشان بست، و سپس گستهم نیمه‌جان را با نرمی فراوان بر زین نهاد و به دست سوار امان‌یافته سپرد تا او را محکم در آغوش گیرد. آنگاه، بیژن پر از اندوه و امید، شتابان به راه افتاد تا شاید پیکر نیمه‌جان گستهم را زنده به حضور کی‌خسرو برساند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: