🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
298 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۸ - نبرد خونین گودرز و پیران، پیمان شبانهٔ رزم تن‌به‌تن و آرایش دوبارهٔ دو سپاه
دشت و کوهستان از غریو کوس و بانگ شیپورها به لرزه درآمد و از سم اسبان پیل‌پیکر، خاک همپای آسمان نیلگون گردید. دو سالار کینه‌توز، گودرز کشوادگان و پیران ویسه، چون دو پلنگ ژیان، لشکریان خویش را صف‌به‌صف به پیکار کشاندند. تیر چون باران از ابر تیره بر تن رزم‌آوران باریدن گرفت و زمین آهنین‌کفش از خون دلاوران لاله‌گون گشت، بدان‌سان که دیگر جای تکاوران در میدان نبرد نمانده بود.

پیران چون سختی نبرد را دید، برادرانش لهاک و فرشیدورد را فرستاد تا از سو‌ی کوه و رودخانه کمین گشایند و بر گردان ایران شبیخون زنند. گودرز با هشیاری از دیده‌بان آگاه شد و هجیر را نزد گیو فرستاد. گیو نیز فرهاد گرد را بر جای خویش گماشت و زنگه شاوران و گرگین میلاد را به دفع کمین‌کنندگان گسیل داشت؛ همچنین بیژن دلاور را فرستاد تا قلب سپاه پیران را به آتش کشد.

در میان گیرودار کارزار، گیو رو‌در‌روی پیران قرار گرفت، اما فرسودگی اسب گیو مانع از فرود آمدن ضربت نهایی بر سالار توران شد. بیژن پدر را یادآور شد که روزگار، مرگ پیران را به دست گودرز کشواد مقدر کرده است، پس گیو از تعقیب او چشم پوشید. در این میان، لهاک و فرشیدورد بر گیو تاختند و نبردی سهمگین درگرفت؛ گیو اسب لهاک را پی کرد و گستهم و گرازه و بیژن نیز بر فرشیدورد و اندریمان تاختند و زخم‌های گران بر پیکر تورانیان وارد آوردند.

با فرو افتادن پرده شب و سیاهی آسمان چون آبنوس، نوای شیپور بازگشت نواخته شد. دو سپاه با تنی خسته و لبانی خشکیده از آوردگاه عقب نشستند؛ گودرز به سوی زیبد و پیران به فراز کوه گنابد شتافتند. گودرز گردان ایران را گرد خویش فراخواند و پس از سپاس دادار و یادآوری ستمگری‌های ضحاک و فریدون، و رنج‌های سیاوش و آوارگی‌های گیو، اندیشه خویش را آشکار ساخت: پیش کشیدن نبرد تن‌به‌تن میان پهلوانان نامدار تا خون بیگناهان بر زمین نریزد. پهلوانان ایران یک‌صدا جان خویش را فدای آرمان وی ساختند. گودرز آرایش تازه سپاه را سپرد؛ شیدوش را با درفش کاویانی در پشت، و گستهم را فرمانروای رزمگاه کرد. در سوی دیگر، پیرانِ غمگین و پژمرده، دلتنگی و هراس لشکریانش را با یادآوری شوکت افراسیاب و آیین نبرد تن‌به‌تن فرو نشاند و لهاک و فرشیدورد را پند داد که در صورت شکست، سراسیمه به توران‌زمین بازگردند تا دودمان ویسه یکسره نابود نگردد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: