چون تاریکی بر دشت پیکار دامن گسترد، نبردآوران از آوردگاه بازگشتند و شب را در اضطراب فردا به روز آوردند. با دمیدن اولین شعاع خورشید، هومان جامه رزم پوشید و پیش پیران ویسه آمد تا راز نبرد نهایی خود با بیژن گیو را بازگوید. او ترجtarget و فرستاده‌ای بر اسب گلگون بنشاند تا بیژن را به رزمگاهی دورافتاده دعوت کند. بیژن، جوان دلاور ایرانی، چون پیام چالش را شنید، درنگ نکرد؛ بر پشت شباهنگ سوار شد و زره کینه‌توزی بر تن استوار ساخت.
دو پهلوان در دشتی خاموش میان کوه گنابد و زیبد، جایی که نه پرنده‌ای در آسمان بود و نه یاوری در زمین، روبروی هم ایستادند. آنان پیمان بستند که مترجمان شاهدی بر راستی کارزار باشند و هیچ‌یک از دو سپاه در نبرد دخالت نکند. نبرد با رها ساختن تیر از کمان‌ها آغاز شد، سپس نیزه‌بازی سنگین و ضربات خردکننده تیغ و عمود گران ادامه یافت. جنگ تا بدانجا بالا گرفت که زره‌ها پاره‌پاره گشت و از شدّت گرما و تشنگی، دهان پهلوانان خشکید.
پس از استراحتی کوتاه، دو خدیو نبرد از اسب فرود آمده و دست در دست هم به کشتی گرفتن پرداختند. خورشید به نیمه راه آسمان رسید و تن‌هایشان غرق در خوی و خاک شد. بیژن که زور هومان را افزون‌تر دید، رو به درگاه دادار جهان‌آفرین آورد و از یزدان پاک نیرو و بیداری هوش خواست. به ناگاه بیژن چون پلنگی ژیان دست یازید، هومان را از زمین برکند و بر خاک گرم زد. بی‌درنگ خنجر برکشید و سر از تن سپهدار توران جدا ساخت.
بیژن سر هومان را به فتراک شباهنگ بست، درع سیاوش را پوشید و با درفش و اسب هومان روانه شد. دیده‌بانان توران پنداشتند هومان پیروز گشته، اما مترجم حقیقت کشته شدن پهلوان را به پیران رساند. در دیگر سو، گیو که از دوری فرزند نگران و سرگردان بود، با دیدن بیژنِ پیروز سر به خاک شکر نهاد. بیژن سر، سلیح و اسب هومان را پیش نیای خویش گودرز آورد. گودرز جهان‌پهلوان او را غرق در خلعت‌های شاهوار، جامه‌های گهرباف، ده اسب زرین‌لگام و خادمان زرین‌کمر ساخت. در آن سو، پیران ویسه غرق در سوگ و خشم، برادر دیگرش نستیهن را با ده هزار سوار فرستاد تا به کین‌خواهی هومان بر سپاه ایران شبیخون زند.