پس از درهم‌شکستن سپاه توران و افتادن پیران ویسه، لهاک و فرشیدورد—دو سالار نامدار و کینه‌توز تورانی—دانستند که دیگر تاب ایستادگی در برابر پهلوانان ایران را ندارند. آنان با دلی پردرد و دیدگانی خون‌بار، درفش توران را به دست گرفته و با ده سوار برگزیده و نبردآزموده، راه بیابان دراز را پیش گرفتند تا جان خویش را برهانند. اما در میان راه، طلایه‌داران و دیده‌بانان سپاه ایران بر آنان تاختند. نبردی خونین و ناگهانی درگرفت که خاک بیابان را با خون رنگین ساخت. ایرانیان هشت تن از سواران تورانی را از پای درآوردند، اما لهاک و فرشیدورد شیروار صف دیده‌بانان را شکافتند و در دل کویر ناپدید شدند.
چون خبر فرار این دو سرکرده به گوش گودرز کشواد رسید، جهان‌پهلوان اندوهگین شد؛ چراکه می‌دانست اگر آن دو به توران برسند، افراسیاب را از ماجرا آگاه کرده و سپاهی تازه بر سر ایرانیان خواهند آورد. گودرز در میان پهلوانان خسته و فرسودهٔ ایران بانگ برآورد که چه کسی حاضر است خوذ رومی بر سر نهد و به دنبال این دو فراری تازد؟ اما گردان ایران، سوده از سنگینی آهن و خسته از نبردهای دوازده‌رخ، خاموش ماندند. در این میان، تنها گستهم—فرزند گژدهم—برپای خاست. او که در طول جنگ نگهبان پرده‌سرا و کوس شاهی بود و از نبرد بی‌بهره مانده بود، با شور و جان‌فشانی از گودرز خواست تا اجازه دهد به تنهایی در پی آن دو سپهسالار تورانی تازد. گودرز شادمان شد، بر او آفرین خواند و گستهم زره رزم بر تن کرد و به صحرا تاخت.
با رفتن گستهم، همهمه در میان سپاه افتاد که او خود را به کشته شدن می‌دهد. بیژن، نوادهٔ جوان و دلاور گودرز، چون شنید که گستهم یکه‌وپنها به نبرد دو شیر تورانی—که برتر از هومان و پیران بودند—رفته است، بی‌درنگ بر اسب شبرنگ خویش نشست و نزد نیا آمد. بیژن با لحنی تند و پرشور گودرز را سرزنش کرد که نباید پهلوانی وفادار را دست‌تنها به دهان مرگ فرستاد. گودرز خواست تا سواری دیگر بفرستد، اما بیژن با سوگندهای سخت و بانگ خنجر کشیدن، گودرز را واداشت تا به او رخصت دهد. بیژن زین بر دیزه نهاد و مانند باد به دنبال گستهم تاخت.
در میان راه، گیو—پدر بیژن—از نیت فرزند باخبر شد و تاخته خود را به او رساند. گیو با دلی پرخون و دیده‌ای گریان، لجام اسب بیژن را کشید و او را پند داد که ده شبانه‌روز در خفتان رزم بوده‌ای و جانت را به خطر میانداز، تو تنها فرزند منی! اما بیژن یادآور پیمان برادری و همراهی گستهم در نبرد لاون شد و گفت فرار از قضا و قدر ممکن نیست و او هرگز دوست خویش را در میدان تنها نخواهد گذاشت. گیو چون استواری بی‌مانند فرزند را دید، سر فرود آورد، بر او درود فرستاد و پیروزی‌اش را از یزدان خواست. بیژن نیز با دلی پر از کین، شامگاهان در دل بیابان به شتاب تاخت تا گستهم را از چنگال لهاک و فرشیدورد برهاند.