🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
115 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۱۳ - پاسخ نامهٔ کیخسرو به گودرز، گسیل طوس و آراستن سپاه و چاره‌جویی پیران
کیخسرو، شهریار خردمند ایران، چون نامهٔ پرفراز و فرود گودرز کشواد را به دست هجیر بازیافت، دبیر زبردست درگاه را پیش خواند تا پاسخی شایسته و شاهوار بنویسد. آفرین و ستایش نثار آفریننده جهان گشت و سپس مدح سپهسالار کهن، گودرز سالخورده، که دارنده درفش کاویانی و داروی دردهای ایران زمین بود. کیخسرو در نامه، کوشش گودرز برای اندرز دادن به پیران ویسه را پسندید، اما آشکار ساخت که پیران هرگز از افراسیاب دل نخواهد کند و سرنوشت او با توران گره خورده است. شاه جوان گودرز را دلداری داد که دلیری و ظفر او برخاسته از نژاد پاک و فرّ ایزدی است و نباید نگرانی از هجوم افراسیاب به دل راه دهد؛ چرا که هم‌اکنون رستم جهان‌پهلوان از سوی کابل و کشمیر دمار از روزگار دشمنان برآورده، اشکش تیزچنگ سپاه شیده را در خوارزم در هم شکسته و لهراسب دلاور قلمرو الانان و غُز را یکسره رام کرده است. اگر افراسیاب پا از جیحون این‌سو نهد، در میان دو سپاه مجهز ایران به دام خواهد افتاد.

پس از گسیل داشتن نامه، کیخسرو به طوس نوذر فرمان داد تا با کوس و دهل و پیلان جنگی، سپاهی انبوه به سوی دهستان و گرگان بکشد و پاسداری مرزها را بر عهده گیرد، و خود نیز وعده داد که با لشکری گران به یاری ایشان خواهد شتافت. طوس با طبل‌های جنگی و خروش کرنای‌ها روانه شد، بدان‌سان که از گرد سم اسبان خورشید در آسمان تار گشت. از سوی دیگر، هجیر با خلعتی فاخر و پامزد شاهانه به لشکرگاه گودرز بازآمد. گودرز با دیدن نامهٔ شاه، آن را بر چشم و روی نهاد، بر خواننده سپرد تا فرمان‌های کیخسرو را بر سران سپاه بخواند، و سپس درهای گنجینه‌های سالیان را گشود. اسبان سرکش کوهستان، زره‌ها و خودهای زرین، تیغ‌های هندی و بدره‌های دینار میان سواران و پیادگان پخش شد، تا سپاهی آراسته چو کوه از آهن و پولاد شکل گیرد.

چون خبر این بسیج بی‌مانند و عزم پولادین ایرانیان به گوش پیران ویسه در پهنهٔ توران رسید، بیمی سهمگین بر دل سپهسالار تورانی نشست. او که کثرت و قدرت بی‌نظیر ایرانیان را درمی‌یافت، دست از رزم‌آزماییِ شتاب‌زده کشید و نزد دستور فرخنده‌رای خویش شتافت تا مگر به نیرنگ، تدبیر و چاره‌جویی، راهی برای رهایی از این تندباد هلاکت بیابد.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: