🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

داستان دوازده رخ

❖
41 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۷ - گفتگوی هومان و پیران: شتاب جنگ، هشدار از گودرز و کوه، و پیمان رزم سپیده‌دم
در ارزیابی سنگین میدان رزم، هومان دلاور، برادر پیل‌پیکر پیران ودیعه‌دار توران، سرشار از خشم و بی‌تابی به نزد برادر آمد. هفت روز کامل سپری شده بود که سواران تورانی زره بر تن و آهنین‌میان، چشم بر دشت کین دوخته بودند و هیچ درگیری قاطعی رخ نداده بود. هومان با لحنی تند و خروشان برادرش پیران را بازخواست کرد و گفت: «ای سالار افراسیاب، تا کی رخساره‌گرفته در اندیشه فرو می‌روی؟ اگر نیت جنگ داری، پای در میدان نه و اگر قصد بازگشت داری، سپاه را معطل مدار. ننگ است که دشمنان بر دیرکرد ما بخندند! این همان لشکر ایران است که پیشتر در برابر تیر و تیغ ما گریخت و دشت از خونشان سرخ‌گون شد. اکنون نه رستم جهان‌پهلوان در میانشان است و نه سواری افزون بر ما دارند. اگر تو شکیبایی می‌کنی و میل خون‌ریزی نداری، دسته‌ای از جنگاوران را به من سپار تا کین‌خواهیِ توران را آشکار سازم.»

پیران، سالار فرزانه و باتجربه توران، با وقار و هوشمندی برادر جوان را آرام ساخت و او را از شتاب‌زدگی برحذر داشت. پیران هشدار داد که گودرز کشواد، سپهسالار کی‌خسرو، پهلوانی است خردمند و گران‌سنگ که شاه ایران بر رای و والایی او تکیه دارد. او افزود که گودرز دلی پرخون و جگری سوخته از داغ فرزندان و خویشان خویش دارد که به دست تورانیان افتاده‌اند و تا زنده است چون ماری پیچان در طلب کین خواهد بود. از سوی دیگر، گودرز سپاه خود را هوشمندانه در میان دو کوه به استقرار درآورده که هیچ راه رخنه و شبیخونی بر آن نیست. پیران تاکید کرد که باید صبر کرد تا ایرانیان از تنگه کوه بیرون آیند یا دچار سستی شوند، آن‌گاه می‌توان آنان را محاصره کرد و تیرباران ساخت.

همچنین پیران گران‌مایه به هومان هشدار داد که اگر یکه‌تازی کند، گودرز سواری نامدار به جنگ او نخواهد فرستاد؛ اگر هومان سوار گمنامی را بکشد، افتخاری بر نامش افزوده نمی‌شود، اما اگر او شکست بخورد، شیرازه سپاه توران گسسته خواهد شد. با این حال، هومانِ سرکش که آتش جنگ در دلش زبانه می‌کشید، سخنان تدبیرآمیز پیران را ناشی از مهربانی بی‌جا و ترس دانست. او سوگند یاد کرد که در سپیده‌دم، چرمه تندرو خویش را زین کند و یکه‌ویک به میدان کین‌خواهی شتافته، هنر نمایی کند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: