بخش ۲۸ - درگذشت منوچهر و پندهای او به نوذر دربارهٔ پادشاهی و آینده
#1
منوچهر را سال شد بر دو شست
✦
ز گیتی همی بار رفتن ببست
#2
ستاره‌شناسان برِ او شدند
✦
همی ز آسمان داستانها زدند
#3
ندیدند روزش کشیدن دراز
✦
ز گیتی همی گشت بایست باز
#4
بدادند زان روزِ تلخ آگهی
✦
که شد تیره آن تخت شاهنشهی
#5
گَهِ رفتن آمد به دیگر سرای
✦
مگر نزد یزدان بِهْ آیدت جای
#6
نگر تا چه باید کنون ساختن
✦
نباید که مرگ آورد تاختن
#7
سخن چون ز داننده بشنید شاه
✦
به رسم دگرگون بیاراست گاه
#8
همه موبدان و ردان را بخواند
✦
همه راز دل پیش ایشان براند
#9
بفرمود تا نوذر آمدش پیش
✦
ورا پندها داد ز اندازه بیش
#10
که این تخت شاهی فسونست و باد
✦
برو جاودان دل نباید نهاد
#11
مرا بر صد و بیست شد سالیان
✦
به رنج و به سختی ببستم میان
#12
بسی شادی و کام دل راندم
✦
به رزم اندرون دشمنان ماندم
#13
به فر فریدون ببستم میان
✦
به پندش مرا سود شد هر زیان
#14
بجستم ز سلم و ز تور سترگ
✦
همان کین ایرج نیای بزرگ
#15
جهان ویژه کردم ز پتیاره‌ها
✦
بسی شهر کردم بسی باره‌ها
#16
چنانم که گویی ندیدم جهان
✦
شمار گذشته شد اندر نهان
#17
نیرزد همی زندگانیش مرگ
✦
درختی که زهر آورد بار و برگ
#18
ازان پس که بردم بسی درد و رنج
✦
سپردم ترا تخت شاهی و گنج
#19
چنان چون فریدون مرا داده بود
✦
ترا دادم این تاج شاه آزمود
#20
چنان دان که خوردی و بر تو گذشت
✦
به خوشتر زمان بازم بایدت گشت
#21
نشانی که مانَد همی از تو باز
✦
برآید برو روزگار دراز
#22
نباید که باشد جز از آفرین
✦
که پاکی نژاد آورد پاک دین
#23
نگر تا نتابی ز دین خدای
✦
که دین خدای آورد پاک رای
#24
کنون نو شود در جهان داوری
✦
چو موسی بیاید به پیغمبری
#25
پدید آید آنگه به خاور زمین
✦
نگر تا نتابی بر او بر به کین
#26
بدو بگرو آن دین یزدان بود
✦
نگه کن ز سر تا چه پیمان بود
#27
تو مگذار هرگز ره ایزدی
✦
که نیکی ازویست و هم زو بدی
#28
ازان پس بیاید ز ترکان سپاه
✦
نهند از بر تخت ایران کلاه
#29
ترا کارهای درشتست پیش
✦
گهی گرگ باید بدن گاه میش
#30
گزند تو آید ز پور پشنگ
✦
ز توران شود کارها بر تو تنگ
#31
بجوی ای پسر چون رسد داوری
✦
ز سام و ز زال آنگهی یاوری
#32
وزین نو درختی که از پشت زال
✦
برآمد کنون برکشد شاخ و یال
#33
ازو شهر توران شود بی‌هنر
✦
به کین تو آید همان کینه‌ور
#34
بگفت و فرود آمد آبش بروی
✦
همی زار بگریست نوذر بروی
#35
«بی‌آنکش بُدی هیچ بیماریی،
✦
نه از دردها هیچ آزاریی؛
#36
دو چشم کیانی به هم بر نهاد،
✦
بپژمرد و برزد یکی سرد باد»
#37
شد آن نامور پرهنر شهریار
✦
به گیتی سخن ماند زو یادگار
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.