✦

دوره اساطیری (پیشدادیان)

منوچهر

❖

51 بیت در این گفتار

برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید

دوگانه شعر و نثر روایت منثور داستان (Prose Retelling) ابیات اصیل شاهنامه (Distichs)

بخش ۹ - رفتن زال به دیدار رودابه و انداختن رودابه کمند گیسو زال را

چو خورشید تابنده شد ناپدید

✦

در حجره بستند و گم شد کلید

پرستنده شد سوی دستان سام

✦

که شد ساخته کار بگذار گام

سپهبد سوی کاخ بنهاد روی

✦

چنان چون بود مردم جفت جوی

برآمد سیه چشم گلرخ به بام

✦

چو سرو سهی بر سرش ماه تام

چو از دور دستان سام سوار

✦

پدید آمد آن دختر نامدار

دو بیجاده بگشاد و آواز داد

✦

که شاد آمدی ای جوانمرد شاد

درود جهان آفرین بر تو باد

✦

خم چرخ گردان زمین تو باد

پیاده بدین سان ز پرده سرای

✦

برنجیدت این خسروانی دو پای

سپهبد کزان گونه آوا شنید

✦

نگه کرد و خورشید رخ را بدید

#10

شده بام از آن گوهر تابناک

✦

به جای گل سرخ یاقوت خاک

#11

چنین داد پاسخ که ای ماه چهر

✦

درودت ز من آفرین از سپهر

#12

چه مایه شبان دیده اندر سماک

✦

خروشان بدم پیش یزدان پاک

#13

همی خواستم تا خدای جهان

✦

نماید مرا رویت اندر نهان

#14

کنون شاد گشتم به آواز تو

✦

بدین خوب گفتار با ناز تو

#15

یکی چارهٔ راه دیدار جوی

✦

چه پرسی تو بر باره و من به کوی

#16

پری روی گفت سپهبد شنود

✦

سر شعر گلنار بگشاد زود

#17

کمندی گشاد او ز سرو بلند

✦

کس از مشک زان سان نپیچد کمند

#18

خم اندر خم و مار بر مار بر

✦

بران غبغبش نار بر نار بر

#19

بدو گفت بر تاز و برکش میان

✦

بر شیر بگشای و چنگ کیان

#20

بگیر این سیه گیسو از یک سوم

✦

ز بهر تو باید همی گیسوم

#21

نگه کرد زال اندران ماه روی

✦

شگفتی بماند اندران روی و موی

#22

چنین داد پاسخ که این نیست داد

✦

چنین روز خورشید روشن مباد

#23

که من دست را خیره بر جان زنم

✦

برین خسته دل تیز پیکان زنم

#24

کمند از رهی بستد و داد خم

✦

بیفگند خوار و نزد ایچ دم

#25

به حلقه درآمد سر کنگره

✦

برآمد ز بن تا به سر یکسره

#26

چو بر بام آن باره بنشست باز

✦

برآمد پری روی و بردش نماز

#27

گرفت آن زمان دست دستان به دست

✦

برفتند هر دو به کردار مست

#28

فرود آمد از بام کاخ بلند

✦

به دست اندرون دست شاخ بلند

#29

سوی خانهٔ زرنگار آمدند

✦

بران مجلس شاهوار آمدند

#30

بهشتی بد آراسته پر ز نور

✦

پرستنده بر پای و بر پیش حور

#31

شگفت اندرو مانده بد زال زر

✦

برآن روی و آن موی و بالا و فر

#32

ابا یاره و طوق و با گوشوار

✦

ز دینار و گوهر چو باغ بهار

#33

دو رخساره چون لاله اندر سمن

✦

سر جعد زلفش شکن بر شکن

#34

همان زال با فر شاهنشهی

✦

نشسته بر ماه بر فرهی

#35

حمایل یکی دشنه اندر برش

✦

ز یاقوت سرخ افسری بر سرش

#36

همی بود بوس و کنار و نبید

✦

مگر شیر کو گور را نشکرید

#37

سپهبد چنین گفت با ماه‌روی

✦

که ای سرو سیمین بر و رنگ بوی

#38

منوچهر اگر بشنود داستان

✦

نباشد برین کار همداستان

#39

همان سام نیرم برآرد خروش

✦

ازین کار بر من شود او بجوش

#40

ولیکن نه پرمایه جانست و تن

✦

همان خوار گیرم بپوشم کفن

#41

پذیرفتم از دادگر داورم

✦

که هرگز ز پیمان تو نگذرم

#42

شوم پیش یزدان ستایش کنم

✦

چو ایزد پرستان نیایش کنم

#43

مگر کو دل سام و شاه زمین

✦

بشوید ز خشم و ز پیکار و کین

#44

جهان آفرین بشنود گفت من

✦

مگر کاشکارا شوی جفت من

#45

بدو گفت رودابه من همچنین

✦

پذیرفتم از داور کیش و دین

#46

که بر من نباشد کسی پادشا

✦

جهان آفرین بر زبانم گوا

#47

جز از پهلوان جهان زال زر

✦

که با تخت و تاجست وبا زیب و فر

#48

همی مهرشان هر زمان بیش بود

✦

خرد دور بود آرزو پیش بود

#49

چنین تا سپیده برآمد ز جای

✦

تبیره برآمد ز پرده‌سرای

#50

پس آن ماه را شید پدرود کرد

✦

بر خویش تار و برش پود کرد

#51

ز بالا کمند اندر افگند زال

✦

فرود آمد از کاخ فرخ همال

منوچهر

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما