بخش ۱۳ - آگاه شدن مهراب از داستان و خشم گرفتن او بر سیندخت و رودابه

#1

چو آمد ز درگاه مهراب شاد

✦

همی کرد از زال بسیار یاد

#2

گرانمایه سیندخت را خفته دید

✦

رخش پژمریده دل آشفته دید

#3

بپرسید و گفتا چه بودت بگوی

✦

چرا پژمرید آن چو گلبرگ روی

#4

چنین داد پاسخ به مهراب باز

✦

که اندیشه اندر دلم شد دراز

#5

ازین کاخ آباد و این خواسته

✦

وزین تازی اسپان آراسته

#6

وزین بندگان سپهبدپرست

✦

ازین تاج و این خسروانی نشست

#7

وزین چهره و سرو بالای ما

✦

وزین نام و این دانش و رای ما

#8

بدین آبداری و این راستی

✦

زمان تا زمان آورد کاستی

#9

به ناکام باید به دشمن سپرد

✦

همه رنج ما باد باید شمرد

#10

یکی تنگ تابوت ازین بهر ماست

✦

درختی که تریاک او زهر ماست

#11

بکشتیم و دادیم آبش به رنج

✦

بیاویختیم از برش تاج و گنج

#12

چو بر شد به خورشید و شد سایه‌دار

✦

به خاک اندر آمد سر مایه‌دار

#13

برینست فرجام و انجام ما

✦

بدان تا کجا باشد آرام ما

#14

به سیندخت مهراب گفت این سخن

✦

نوآوردی و نو نگردد کهن

#15

سرای سپنجی بدین سان بود

✦

خرد یافته زو هراسان بود

#16

یکی اندر آید دگر بگذرد

✦

گذر نی که چرخش همی بسپرد

#17

به شادی و انده نگردد دگر

✦

برین نیست پیکار با دادگر

#18

بدو گفت سیندخت این داستان

✦

بروی دگر بر نهد باستان

#19

خرد یافته موبد نیک بخت

✦

به فرزند زد داستان درخت

#20

زدم داستان تا ز راه خرد

✦

سپهبد به گفتار من بنگرد

#21

فرو برد سرو سهی داد خم

✦

به نرگس گل سرخ را داد نم

#22

که گردون به سر بر چنان نگذرد

✦

که ما را همی باید ای پرخرد

#23

چنان دان که رودابه را پور سام

✦

نهانی نهادست هر گونه دام

#24

ببردست روشن دلش را ز راه

✦

یکی چاره مان کرد باید نگاه

#25

بسی دادمش پند و سودش نکرد

✦

دلش خیره بینم همی روی زرد

#26

چو بشنید مهراب بر پای جست

✦

نهاد از بر دست شمشیر دست

#27

تنش گشت لرزان و رخ لاجورد

✦

پر از خون جگر دل پر از باد سرد

#28

همی گفت رودابه را رود خون

✦

بروی زمین بر کنم هم کنون

#29

چو این دید سیندخت برپای جست

✦

کمر کرد بر گردگاهش دو دست

#30

چنین گفت کز کهتر اکنون یکی

✦

سخن بشنو و گوش دار اندکی

#31

ازان پس همان کن که رای آیدت

✦

روان و خرد رهنمای آیدت

#32

بپیچید و بنداخت او را بدست

✦

خروشی برآورد چون پیل مست

#33

مرا گفت چون دختر آمد پدید

✦

ببایستش اندر زمان سر برید

#34

نکشتم بگشتم ز راه نیا

✦

کنون ساخت بر من چنین کیمیا

#35

پسر کو ز راه پدر بگذرد

✦

دلیرش ز پشت پدر نشمرد

#36

همم بیم جانست و هم جای ننگ

✦

چرا بازداری سرم را ز جنگ

#37

اگر سام یل با منوچهر شاه

✦

بیابند بر ما یکی دستگاه

#38

ز کابل برآید به خورشید دود

✦

نه آباد ماند نه کشت و درود

#39

چنین گفت سیندخت با مرزبان

✦

کزین در مگردان به خیره زبان

#40

کزین آگهی یافت سام سوار

✦

به دل ترس و تیمار و سختی مدار

#41

وی از گرگساران بدین گشت باز

✦

گشاده شدست این سخن نیست راز

#42

چنین گفت مهراب کای ماه‌روی

✦

سخن هیچ با من به کژی مگوی

#43

چنین خود کی اندر خورد با خرد

✦

که مر خاک را باد فرمان برد

#44

مرا دل بدین نیستی دردمند

✦

اگر ایمنی یابمی از گزند

#45

که باشد که پیوند سام سوار

✦

نخواهد ز اهواز تا قندهار

#46

بدو گفت سیندخت کای سرفراز

✦

به گفتار کژی مبادم نیاز

#47

گزند تو پیدا گزند منست

✦

دل دردمند تو بند منست

#48

چنین است و این بر دلم شد درست

✦

همین بدگمانی مرا از نخست

#49

اگر باشد این نیست کاری شگفت

✦

که چندین بد اندیشه باید گرفت

#50

فریدون به سرو یمن گشت شاه

✦

جهانجوی دستان همین دید راه

#51

هرانگه که بیگانه شد خویش تو

✦

شود تیره رای بداندیش تو

#52

به سیندخت فرمود پس نامدار

✦

که رودابه را خیز پیش من آر

#53

بترسید سیندخت ازان تیز مرد

✦

که او را ز درد اندر آرد به گرد

#54

بدو گفت پیمانت خواهم نخست

✦

به چاره دلش را ز کینه بشست

#55

زبان داد سیندخت را نامجوی

✦

که رودابه را بد نیارد بروی

#56

بدو گفت بنگر که شاه زمین

✦

دل از ما کند زین سخن پر ز کین

#57

نه ماند بر و بوم و نه مام و باب

✦

شود پست رودابه با رودآب

#58

چو بشنید سیندخت سر پیش اوی

✦

فرو برد و بر خاک بنهاد روی

#59

بر دختر آمد پر از خنده لب

✦

گشاده رخ روزگون زیر شب

#60

همی مژده دادش که جنگی پلنگ

✦

ز گور ژیان کرد کوتاه چنگ

#61

کنون زود پیرایه بگشای و رو

✦

به پیش پدر شو به زاری بنو

#62

بدو گفت رودابه پیرایه چیست

✦

به جای سر مایه بی‌مایه چیست

#63

روان مرا پور سامست جفت

✦

چرا آشکارا بباید نهفت

#64

به پیش پدر شد چو خورشید شرق

✦

به یاقوت و زر اندرون گشته غرق

#65

بهشتی بد آراسته پرنگار

✦

چو خورشید تابان به خرم بهار

#66

پدر چون ورا دید خیره بماند

✦

جهان آفرین را نهانی بخواند

#67

بدو گفت ای شسته مغز از خرد

✦

ز پرگوهران این کی اندر خورد

#68

که با اهرمن جفت گردد پری

✦

که مه تاج بادت مه انگشتری

#69

چو بشنید رودابه آن گفت‌وگوی

✦

دژم گشت و چون زعفران کرد روی

#70

سیه مژه بر نرگسان دژم

✦

فرو خوابنید و نزد هیچ دم

#71

پدر دل پر از خشم و سر پر ز جنگ

✦

همی رفت غران بسان پلنگ

#72

سوی خانه شد دختر دل‌شده

✦

رخان معصفر بزر آژده

#73

به یزدان گرفتند هر دو پناه

✦

هم این دل شده ماه و هم پیشگاه

منوچهر

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:

موجودیت‌های نام‌برده:

رهنما