بخش ۱۲ - آگاه شدن سیندخت از ماجرا و خشم گرفتن بر فرستاده و پرس و جوی چند و چون و کیستی خواستگار از رودابه
#1
میان سپهدار و آن سرو بن
✦
زنی بود گوینده شیرین سخن
#2
پیام آوریدی سوی پهلوان
✦
هم از پهلوان سوی سرو روان
#3
سپهدار دستان مر او را بخواند
✦
سخن هر چه بشنید با او براند
#4
بدو گفت نزدیک رودابه رو
✦
بگویش که ای نیک دل ماه نو
#5
سخن چون ز تنگی به سختی رسید
✦
فراخیش را زود بینی کلید
#6
فرستاده باز آمد از پیش سام
✦
ابا شادمانی و فرخ پیام
#7
بسی گفت و بشنید و زد داستان
✦
سرانجام او گشت همداستان
#8
سبک پاسخ نامه زن را سپرد
✦
زن از پیش او بازگشت و ببرد
#9
به نزدیک رودابه آمد چو باد
✦
بدین شادمانی ورا مژده داد
#10
پری روی بر زن درم برفشاند
✦
به کرسی زر پیکرش برنشاند
#11
یکی شاره سربند پیش آورید
✦
شده تار و پود اندرو ناپدید
#12
همه پیکرش سرخ یاقوت و زر
✦
شده زر همه ناپدید از گهر
#13
یکی جفت پر مایه انگشتری
✦
فروزنده چون بر فلک مشتری
#14
فرستاد نزدیک دستان سام
✦
بسی داد با آن درود و پیام
#15
زن از حجره آنگه به ایوان رسید
✦
نگه کرد سیندخت او را بدید
#16
زن از بیم برگشت چون سندروس
✦
بترسید و روی زمین داد بوس
#17
پر اندیشه شد جان سیندخت ازوی
✦
به آواز گفت از کجایی بگوی
#18
زمان تا زمان پیش من بگذری
✦
به حجره درآیی به من ننگری
#19
دل روشنم بر تو شد بدگمان
✦
بگویی مرا تا زهی گر کمان
#20
بدو گفت زن من یکی چاره‌جوی
✦
همی نان فراز آرم از چند روی
#21
بدین حجره رودابه پیرایه خواست
✦
بدو دادم اکنون همینست راست
#22
بیاوردمش افسر پرنگار
✦
یکی حلقه پرگوهر شاهوار
#23
بدو گفت سیندخت بنمایی‌ام
✦
دل بسته ز اندیشه بگشایی‌ام
#24
سپردم به رودابه گفت این دو چیز
✦
فزون خواست اکنون بیارمش نیز
#25
بها گفت بگذار بر چشم من
✦
یکی آب بر زن برین خشم من
#26
درم گفت فردا دهد ماه روی
✦
بها تا نیابم تو از من مجوی
#27
همی کژ دانست گفتار او
✦
بیاراست دل را به پیکار او
#28
بیامد بجستش بر و آستی
✦
همی جست ازو کژی و کاستی
#29
به خشم اندرون شد ازان زن غمی
✦
به خواری کشیدش بروی زمی
#30
چو آن جامه‌های گرانمایه دید
✦
هم از دست رودابه پیرایه دید
#31
در کاخ بر خویشتن بر ببست
✦
از اندیشگان شد به کردار مست
#32
بفرمود تا دخترش رفت پیش
✦
همی دست برزد به رخسار خویش
#33
دو گل را به دو نرگس خوابدار
✦
همی شست تا شد گلان آبدار
#34
به رودابه گفت ای سرافراز ماه
✦
گزین کردی از ناز برگاه چاه
#35
چه ماند از نکو داشتی در جهان
✦
که ننمودمت آشکار و نهان
#36
ستمگر چرا گشتی ای ماه‌روی
✦
همه رازها پیش مادر بگوی
#37
که این زن ز پیش که آید همی
✦
به پیشت ز بهر چه آید همی
#38
سخن بر چه سانست و آن مرد کیست
✦
که زیبای سربند و انگشتریست
#39
ز گنج بزرگ افسر تازیان
✦
به ما ماند بسیار سود و زیان
#40
بدین نام بد دادخواهی به باد
✦
چو من زاده‌ام دخت هرگز مباد
#41
زمین دید رودابه و پشت پای
✦
فرو ماند از خشم مادر به جای
#42
فرو ریخت از دیدگان آب مهر
✦
به خون دو نرگس بیاراست چهر
#43
به مادر چنین گفت کای پر خرد
✦
همی مهر جان مرا بشکرد
#44
مرا مام فرخ نزادی ز بن
✦
نرفتی ز من نیک یا بد سخن
#45
سپهدار دستان به کابل بماند
✦
چنین مهر اویم بر آتش نشاند
#46
چنان تنگ شد بر دلم بر جهان
✦
که گریان شدم آشکار و نهان
#47
نخواهم بدن زنده بی‌روی او
✦
جهانم نیرزد به یک موی او
#48
بدان کو مرا دید و بامن نشست
✦
به پیمان گرفتیم دستش بدست
#49
فرستاده شد نزد سام بزرگ
✦
فرستاد پاسخ به زال سترگ
#50
زمانی بپیچید و دستور بود
✦
سخنهای بایسته گفت و شنود
#51
فرستاده را داد بسیار چیز
✦
شنیدم همه پاسخ سام نیز
#52
به دست همین زن که کندیش موی
✦
زدی بر زمین و کشیدی به روی
#53
فرستاده آرندهٔ نامه بود
✦
مرا پاسخ نامه این جامه بود
#54
فروماند سیندخت زان گفت‌گوی
✦
پسند آمدش زال را جفت اوی
#55
چنین داد پاسخ که این خرد نیست
✦
چو دستان ز پرمایگان گرد نیست
#56
بزرگست پور جهان پهلوان
✦
همش نام و هم رای روشن روان
#57
هنرها همه هست و آهو یکی
✦
که گردد هنر پیش او اندکی
#58
شود شاه گیتی بدین خشمناک
✦
ز کابل برآرد به خورشید خاک
#59
نخواهد که از تخم ما بر زمین
✦
کسی پای خوار اندر آرد به زین
#60
رها کرد زن را و بنواختش
✦
چنان کرد پیدا که نشناختش
#61
چنان دید رودابه را در نهان
✦
کجا نشنود پند کس در جهان
#62
بیامد ز تیمار گریان بخفت
✦
همی پوست بر تنش گفتی بکفت
شناسنامه و تفسیر بیت
ترجمه انگلیسی:
معنی روان:
ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.