🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره تاریخی (اشکانیان و ساسانیان)

پادشاهی خسرو پرویز

❖
41 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۳۳ - نبرد خسرو و بهرام چوبینه، بخشایش شبانهٔ سپاه و گریز بهرام با گنج
چون سپاه از فراز کوهستان سرازیر شد، گرد و غبار سواران روشنیِ خورشید را پوشاند و آسمان تیره‌گون گشت. بهرام چوبینه نیز لشکر خویش را به پیش راند تا صحنه نبرد مالامال از غوغا و گردِ تیره گردید. بهرام خودخواهانه در میان یاران به خود می‌بالید و می‌گفت که برای فرمانروایی خرد و دلاوری و شوکت نیاز است و اوست که فرّه پادشاهی دارد و نام نوشین‌روان را بر خاک خواهد افکند. در این میان، تیر و خشتی ناگهانی به سوی کمرگاه خسرو پرتاب شد و به جامه شاه آویخت، اما غلامی شتابان خشت را برکشید و آسیب را دور ساخت.

خسروپرویز خشمگین و دمان به سوی بهرام چوبینه یورش برد و نیزه‌ای سنگین بر کمربند او زد؛ اما زره استوار بهرام نگسست و تنها سنان نیزه شاه دو نیم شد و بیم بر دل بهرام افکند. خسرو که نیزه‌اش شکسته بود، تیغ کیانی برکشید و ضربتی کاراری بر مغفر کینه‌خواه زد. ضربت چنان سهمگین بود که تیغ شاه بر خودِ آهن شکست و نوای برخورد آهن در سراسر دشت طنین‌انداز شد. پهلوانان شاه بر اثر این دلاوری بانگ آفرین برآوردند و بر لشکر دشمن تاختند.

در اوج نبرد، بندوی خردمند نزدیک خسرو آمد و گفت که این سپاه سرکش همچون موران و ملخ‌ها دشت را فرا گرفته‌اند؛ شایسته شهریار نیست که خود تن به تن با بنده‌ای گستاخ درآویزد یا خون بی‌گناهان را تباه سازد. هر آن‌کس که امان جوید، بخشیدن او بر کشته شدنش فزونی دارد. خسرو پند بندوی را پذیرفت و فرمان داد که هر گناهکاری که بازگردد در زنهار شاهنشاه خواهد بود.

با فرا رسیدن شب، بانگ پاسبانان برآمد. بندوی به همراه جارچی خوش‌صدا و گوینده‌ای میان دو لشکر شتافت و بر بلندی بانگ برآورد که شاهنشاه گیتی به نام یزدان پاک، تمام گناهکاران و نامداران سپاه بهرام را بخشیده است و هر کس که بازگردد جانش در امان است. این آواز در تاریکی شب در گوش بزرگان سپاه بهرام نشست و آنان یک‌سره کمر به ترک بهرام بستند و نهانی اردوگاه را رها کردند.

چون خورشید سپیده زد و زمین را روشن ساخت، دشت سراسر خالی از مردان جنگی بود و تنها خیمه‌های تهی بر جای مانده بود. بهرام به همراه یاران اندک و ویژه خویش بر خیمه‌ها گذشت و چون فروپاشی لشکرش را دید، دانست که ماندن جز نابودی نیست. او دستور داد سه هزار شتر گران‌بار آورند و تمام خزانه‌ها، تخت عاج، گستردنی‌ها، طوق‌ها و تاج‌های زرین و سیمین را بار کردند و در دل بیابان راه گریز پیش گرفتند.

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: