🦅 IRANLORE | ایران‌نامه
✦
✦
✦
✦
دوره پهلوانی (کیانیان)

پادشاهی اسکندر

❖
17 بیت در این گفتار
برای مشاهده شناسنامه، معنی و هم‌پُرسی با سیمرغ روی هر بیت کلیک کنید
بخش ۲۵ - بار یافتن اسکندر نزد قیدافه، شفاعت پسر کهتر و پیام باژ و تهدید سپاه
اسکندر، با دلی استوار چون کوه و اندیشه‌ای بی‌باک، بدون آنکه ذره‌ای هراس بر چهره راند، ناپیدا در جامه پیام‌آوری خویش، بیطقون، در دربار ملکه قیدافه حضور یافت. او که هرگز چشم از آرزوهای بزرگ برنمی‌داشت، شب را سپری کرد و با سپیده‌دم پگاه، گام بر ایوان باشکوه قیدافه نهاد. ملکه در تالاری آراسته از عاج فیل، آمیخته به گوهرهای گوناگون و رگه‌های زر و جزع بر سریر شاهی تکیه زده بود، در حالی که بوی خوش مشک فضا را آکنده می‌ساخت. دو فرزند نامدارش، طینوشِ دلاور و سوارکار، و قیدروشِ جوان، در برابرش گوش به فرمان ایستاده بودند. قیدروش، فرزند کهتر ملکه، سر پیش آورد و مادر دادگر و خردمندش را نوید داد که بیطقون را خشنود و گرامی دارد و او را با بدرقه‌ای شایسته راهی کند تا هیچ آزاری بر وی نرسد؛ چرا که بیطقون را بخشنده زندگی و نجات‌دهنده جان خویش می‌دانست. قیدافه درخواست فرزندش را اجابت کرد و وعده داد که بر ارج و بزرگی این فرستاده بیفزاید. سپس ملکه رو به اسکندر—که خویشتن را بیطقون می‌نمود—کرد و از او خواست راز نهان پیغامی را که از سوی اسکندر آورده است آشکار سازد؛ اینکه اسکندر چه در سر دارد، وزیر و مشاورش کیست و فرجام این رسالت چیست. اسکندر بی‌درنگ بانگ برآورد که پادشاه روم او را فرمان داده تا باژ و خراج آن دیار را مطالبه کند و هشدار داده است که اگر در پاسخ درنگ شود، لشکری بی‌شمار گسیل خواهد داشت و هیچ تاج، تخت، گنج، نیرو و سرزمینی برای قیدافه بر جای نخواهد گذاشت.
#1
سکندر بیامد دلی همچو کوه
✦
رها گشته از شاه دانش پژوه
#2
نبودش ز قیدافه چین در بروی
✦
نبرداشت هرگز دل از آرزوی
#3
ببود آن شب و بامداد پگاه
✦
ز ایوان بیامد به نزدیک شاه
#4
سپهدار در خان پیل‌استه بود
✦
همه گرد بر گرد او رسته بود
#5
سر خانه را پیکر از جزع و زر
✦
به زر اندرون چند گونه گهر
#6
به پیش اندرون دستهٔ مشک بوی
✦
دو فرزند بایسته در پیش اوی
#7
چو طینوش اسپ‌افگن و قیدروش
✦
نهاده به گفتار قیدافه گوش
#8
به مادر چنین گفت کهتر پسر
✦
که ای شاه نیک اختر و دادگر
#9
چنان کن که از پیش تو بیطقون
✦
شود شاد و خشنود با رهنمون
#10
به ره بر کسی تا نیازاردش
✦
ور از دشمنان نیز نشماردش
#11
که زنده کن پاک جان من اوست
✦
برآنم که روشن روان من اوست
#12
بدو گفت مادر که ایدون کنم
✦
که او را بزرگی بر افزون کنم
#13
به اسکندر نامور شاه گفت
✦
که پیدا کن اکنون نهان از نهفت
#14
چه خواهی و رای سکندر به چیست
✦
چه رانی تو از شاه و دستور کیست
#15
سکندر بدو گفت کای سرفراز
✦
به نزد تو شد بودن من دراز
#16
مرا گفت رو باژ مرزش بخواه
✦
وگر دیر مانی بیارم سپاه
#17
نمانم بدو کشور و تاج و تخت
✦
نه زور و نه شاهی نه گنج و نه بخت

شناسنامه و تفسیر بیت

ترجمه انگلیسی:

معنی روان:

ابعاد ادبی و روایی:
موجودیت‌های نام‌برده:
رهنما
هم‌سخن رازهای کهن و راهنمای شاهنامه
درود بر شما، پویندهٔ کارنامهٔ کهن! من «رهنما» هستم؛ همراه شما در شناخت پهلوانان، شهریاران، دیوان، جانوران شگفت و بازخوانی ابیات شاهنامه فردوسی. از هر گوشهٔ این حماسه بپرسید تا با هم به بازخوانی آن بنشینیم.
پیشنهادهای خوانش: